Tag Archives: mülakat soruları

Mülakatı Olumsuz Etkileyecek 5 Cümle

Mülakatlar, teorik bilgilerin ötesinde fikir, algı ve yargıların işe koyulduğu bir iş görüşmesidir. Çoğu zaman size çok mükemmel görünen özellik ve kriterler görüşmeyi yapan insan kaynakları uzmanları için pek fazla bir şey ifade etmeyebilir. Siz eğitim, deneyim, kariyerinizin ne kadar mükemmel olduğundan bahsettiğinizi zannedip ümitlenirken, arada söz ettiğiniz ve size önemsiz gelen detaylar bu iş görüşmesinin sizin için olumsuz sonlanmasına sebep olabilir.

Bu bakımdan iş görüşmesinde hem özgeçmişinizin ne kadar dolu olduğu hem sizin kendinizi nasıl anlattığınız hem beden dilinizi nasıl kullandığınız hem sizin farkına varmadığınız mini ayrıntılar önem taşımaktadır. Hemen her anınızın, sözünüzün, davranışınızın hayati önem taşıdığı mülakatlarda, işe alım uzmanlarının görüşmeyi sonlandırmasına ya da bu işi kaybetmenize sebep olacak cümlelerden uzak durun.

1. “Trafik çok yoğun olduğu için geç kaldım”
Mülakat için çağrıldığınız bu iş belki de sizin yaşamınızın fırsatı olabilir. Zaten bir firmaya özgeçmişinizi gönderdiyseniz, o işte çalışmayı istiyorsunuz demektir. İşte bu sebeple işe alınmanızın ilk adımı olan bu iş görüşmesine olumlu başlaması da sizin için çok önemlidir. İnsan kaynakları uzmanlarının adaylarda aradığı ilk özelliklerden birisi kesinlikle dakik olmalarıdır. İş görüşmesine ne yarım saat gibi çok erken ne de 1 dakika bile olsa geç gitmemeye özen gösterin. Bu bakımdan mülakatın yapılacağı yere bir gün önceden gidip mesafenin ne kadar olduğuna bakmanızda fayda var.

Ayrıca görüşmeye gideceğiniz gün olası bir trafik yoğunluğunu, kaza durumunu hesaba katarak evden çıkın. Eğer geç kalmanıza sebep olan her hangi bir aksilik çıktıysa, mülakat saati gelmeden mutlaka haber verin. Ancak bu en olumsuz durumda akla gelmesi gereken husustur. Zira “üzgünüm, trafik çok yoğun olduğu için geç kaldım” gibi bir cümle sizi diğer adayların birkaç adım gerisine atacaktır. Bunun için siz geç kalmamak için elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışın.

2. “Eski yöneticim sorunları olan biriydi”
Her mülakatın olmazsa olmaz sorularından birisi, en son işinizden neden ayrıldığınızdır. İşte bu soruya yanıt verirken eski işinizi ya da yöneticinizi kötüleyici ifadelerden kaçınmalısınız. Diğer kişileri suçlayıcı bir yaklaşım, insan kaynakları uzmanları tarafından olumsuz algılanacaktır. Siz eski işinizle ilgili olumsuzluklardan bahsetmek yerine, kendinizin olumlu yönlerini ya da olumsuzlukların size katmış olabileceklerini ön plana çıkarmaya çalışın. Bu bağlamda kişilerle anlaşamadığınız için değil, yeni işinizde kendinizi daha çok geliştirebileceğinizi düşündüğünüz için bu işe başvuru yaptığınızı söyleyin.

3. “Özgeçmişimde yazıyor zaten”
Özgeçmişinizde yazan her ayrıntıyı çok net olarak biliyor olmalısınız. Bu sebeple de özgeçmişinizi doğru bilgilerle doldurun. Zira gerçeği yansıtmayan en küçük ayrıntı bile işe alım uzmanlarının dikkatini çekebilir ve sizi oradan yakalayabilirler. Özgeçmişinizle ilgili sorulabilecek her soruya çok net ve mantıklı açıklamalar yapabilecek kadar oradaki bilgilere hakim olun. Ayrıca yanınızda mutlaka birkaç tane özgeçmiş bulundurun. Eğer istenirse elinizdekilerden bir tanesini mülakatı yapanlara verebilirsiniz. Asla ve asla size yöneltilen bir soruya “zaten özgeçmişimde yazıyor” ya da “özgeçmişimi size göndermiştim zaten” gibi ifadeler kullanmayın.

4. “Bir kalem verir misiniz not alayım”
Mülakat esnasında işe alım uzmanları size firma ve başvuru yaptığınız iş pozisyonu hakkında bilgi vereceklerdir. Bu bilgileri not almanız sizin için artı puan olacaktır. Ancak bunun için mülakatı yapan kişilerden kalem istemek, kesinlikle sizinle ilgili negatif bir algı yaratacaktır. Bu sebeple mülakata giderken yanınızda 1-2 tane kalem götürmeyi unutmayın. Mutlaka not almanız gereken bilgiler, ayrıntılar olacaktır.

5. “Sanırım öyleydi, pek emin değilim ama”
İş görüşmesinde kesinlikle açık, net ve kararlı bir tutum sergilemelisiniz. Zira size mülakatta kendinizi, akademik eğitimizi, özel yeterliliklerinizi ve kariyer hedeflerinizi anlatmanız için kısıtlı bir süre verilecek. Bu süreyi en doğru şekilde kullanmaya özen göstermelisiniz. Mülakatta kararsız, kendinden emin olmayan, şüpheli ifadeler kullanmanız sizinle ilgili negatif algı yaratacaktır. Bunu önlemek adına bildiğiniz ya da bilmediğiniz her konuda net olmaya özen gösterin. Emin olduğunuz hususlarda açık ve net cümleler kullanın. Ancak emin değilseniz ya da o konuda bir bilginiz yoksa yine net bir şekilde bilmediğinizi söyleyin. Zira herkes karşısında dürüst birini bulmak ister.

En Çok Karşılaşacağınız Mülakat Soruları

Mülakat, bir iş pozisyonu için başvuru yapmış olan kişinin özgeçmişi incelendikten sonra adayın yüz yüze görüşmeye çağrılıp iş için uygun olup olmadığının belirlenmesi işlemidir. İş başvurusu yapan kişiler içinde özgeçmişi o iş için en uygun olan kişiler mülakata çağrılır ve adayın kariyer hedefleri, kişisel özellikleri ve yeterliliklerinin iş ile bağdaşıp bağdaşmadığı mülakatta değerlendirilir.

Mülakat soruları; genellikle adayın iletişim gücünü, kişisel özelliklerini, geçmiş iş deneyimlerini, gelecek hedeflerini, söz konusu işe ilgisini, genel kültür ve bilimsel altyapısını, duygusal ve akademik zekasını, liderlik özelliklerini ölçecek şekilde hazırlanmaktadır. Bunların yanında aslında hiç beklenmedik, kimi zaman o iş ile ilgili olmayan sorular da yöneltilerek adayın sürpriz durumlardaki yaklaşımını anlamak amaçlanır.

Mülakatlarda sıkça karşılaşılan temel iletişimsel soruların özellikleri
• Adayın genel bilgi birikimini ölçer.
• Bir diyalog oluşturma ve adayı aktifleştirme amaçlı kullanılır.
• Adayı özgürleştiren ve onu düşünmeye yönelten sorulardır.
• Adaya yeterliliklerini ispatlama imkanı verir.
• Adayı kışkırtarak onun gizli motivasyonunu dışarı çıkarmasını sağlar.
• Aday ve işveren arasında sempati uyandırabilir.
• Soruları soran kişinin görüşmeyi yönlendirmesine olanak tanır.

Kişisel özellikleri keşfetmeye yönelik mülakat soruları
• Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?
• Kişisel amaçlarınızdan bahseder misiniz?
• Niçin işinizi değiştirmek istiyorsunuz?
• Güçlü ve zayıf yönleriniz nelerdir?
• Neler sizi en çok mutlu eder?
• Sizi en çok neler sinirlendirir?
• Hobileriniz nelerdir?
• Sizi diğer adaylardan ayıran özellikler nelerdir?
• Aktif olarak katıldığınız kültürel etkinlikler var mı? Varsa nelerdir?
• Toplumda kendinizi nerede görmek istiyorsunuz?
• Sosyal yaşamdaki arkadaşlarınız ve iş arkadaşlarınızda neleri takdir edersiniz?
• Günlük yaşam içindeki hangi işleri severek, hangilerini istemeyerek yaparsınız?
• Takım çalışması sizin için ne ifade ediyor?
• Bir takım içinde çalışmayı sever misiniz? Takım çalışması ve işbirlikli çalışmaya yatkın mısınız?
• Hangi özellikteki insanlarla anlaşabilirsiniz, hangileriyle asla anlaşamazsınız?
• Karakteristik, duygusal, sosyal anlamda kendinizi nasıl değerlendirirsiniz? Örneğin duygusal, akılcı, mantıklı, kıskanç, hırslı gibi hangi sıfatlar sizi en iyi tanımlar?
• Asla aşmayacağınız sınırlarınız nelerdir?
• Takım arkadaşlarınız ya da yöneticileriniz tarafından eleştirilmeniz durumunda nasıl bir tepki verirsiniz?
• Sayılarla mı, yoksa sözcüklerle mi çalışmak sizi daha çok mutlu eder?
• Bir işi yapmak için kısıtlı bir zamanınız varsa ne hissedersiniz?
• Kariyerinizde ilerlemek için her hangi bir eğitim aldınız mı, almayı düşünüyor musunuz?

Adayın geçmiş kariyer yaşantısını öğrenmeye yönelik mülakat soruları
• Şimdiye kadar hangi işlerde çalıştınız?
• Şimdiye kadar karşılaştığınız en sorunlu iş neydi ve bu sorunu nasıl çözdünüz?
• İş yaşamınızdaki en üstün başarınız neydi?
• Şimdiye kadar çalıştığınız işyerleri arasında en çok başarılı olduğunuz yer hangisiydi? Neden?
• Kendinizi en başarısız hissettiğiniz iş hangisiydi?
• Hangi şartlar altında, hangi sebeple işinizi değiştirmek, işten ayrılmak istersiniz?
• Çok karlı ve etkileyici bir iş teklifini ancak hangi durumda reddedebilirsiniz?
• En son çalıştığınız firmadaki yöneticiniz sizi neden sevdi ya da sevmedi?
• Son işinizdeki en önemli göreviniz neydi?
• Geçmişe dönüp baktığınızda en son işvereninizi nasıl değerlendirirsiniz?
Adayın gelecek hedeflerini anlama odaklı mülakat soruları
• Bu işten neler bekliyorsunuz?
• Mesleki ve kişisel amaçlarınızdan bahseder misiniz? Önümüzdeki 5-10 yıl içinde nereye ulaşmayı hedefliyorsunuz, kendinizi hangi pozisyonda görüyorsunuz?
• Mesleki ve akademik bilgi dağarcığınızı yeni işinizde nasıl geliştirmeyi hedefliyorsunuz?
• Başka bir firma ile görüşme planınız var mı? Varsa hangi firma ile ve en son ne zamana kadar yanıt vermeniz gerekiyor?
• Bizim iş alanımız dışında başka hangi iş alanları ilginizi çekiyor?

Adayın o işyeri ile ne kadar ilgilendiğini anlama amaçlı mülakat soruları
• Niçin bize iş başvurusunda bulundunuz?
• Neden bu iş alanı ile ilgileniyorsunuz?
• Firmamız hakkında neler biliyorsunuz?
• Neden sizi işe alalım?
• Bu işi sizin için ilginç, değerli yapan özellikler nelerdir?
• Başvurduğunuz iş pozisyonunu nasıl tanımlarsınız?
• Bu işe alışmanız, uyum sağlamanız için ne kadar zamana ihtiyaç duyarsınız?
• Yöneticilerinizin nasıl olmasını istersiniz?
• Birlikte çalıştığınız kişileri nasıl yönlendirirsiniz? Nasıl bir yönetici olabilirsiniz?
• Neden bu iş için en uygun aday olduğunuzu düşünüyorsunuz?
• İşyerinizde başarıyı artırmak için neler yapabilirsiniz?
• Bizimle ne kadar zaman çalışabileceğinizi düşünüyorsunuz?
• Diğer şirketlerle karşılaştırıldığında bizim şirketin artı ve eksi yönlerinden bahseder misiniz?

Adayın genel ve uzmanlık bilgilerini ölçmeye yönelik mülakat soruları
• Hangi durum, olay kariyerinize damga vurur?
• Öğrenim hayatınızda uzmanlaşmaya yönelik eğitim aldınız mı?
• Kendi alanınızda neyi severek ya da isteksiz yaparsınız? Neden?
• Şu an başvuru yaptığınız iş alanında eğitiminizin rolü nedir?
• Branşınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Adayın uzmanlık alanı dışındaki konular hakkındaki görüşlerini öğrenmeye yönelik mülakat soruları
• Boş zamanlarınızda nelerle ilgilenirsiniz?
• Hangi müzik türünü dinlersiniz?
• Sizce son yüzyılın en önemli buluşu hangisi? Neden?
• Branşınız dışında özel yetenek ve yeterlilikleriniz var mı?

Adayın liderlik özelliklerini ölçmeye yönelik mülakat soruları
• Birlikte çalıştığınız kişilerde hangi özellikleri ararsınız?
• Sizin için hangi durumlarda takım çalışması gereklidir?
• Güçlü veya zayıf takım arkadaşları sizin için hangi özelliklere sahiptirler?
• Hangi liderlik türlerini biliyorsunuz ve siz hangisini tercih ediyorsunuz?
• Nasıl karar verirsiniz?
• Çalışma arkadaşlarınızı nasıl motive edersiniz?
• Hangi durumlarda iş arkadaşınızı işten çıkarırsınız?
• Açık ofis mi, kapalı ofis mi tercih edersiniz? Ofisinizin kapısı açık mı olmalı, kapalı mı olmalıdır?

Mülakatlarda Sizi Öne Çıkartacak Liderlik Özellikleri

Neredeyse her iş görüşmesinde, iş arama ve işe alınma sürecinde hemen herkes liderlik vasıflarına sahip olmanın öneminden bahseder. Ancak nedir bu liderlik özellikleri? Lider olarak doğmak mı gerekir, yoksa liderlik özelliği sonradan edinilebilir mi?

mulakat-liderlik-ozellikleri

Kişi hangi özelliklerle doğmuş olursa olsun belli kalıplara dikkat ederek, kendi güçlü ve zayıf yönlerinin farkında olarak, güçlü yönlerini daha da güçlendirerek içinde az ya da çok var olan liderlik vasıflarını besleyebilmektedir. Aslına bakılırsa hemen herkes bir topluluk içinde sözü dinlenebilsin, fikirleri önemsensin ister. Ancak bazıları bu isteğini nerede, nasıl dışa vuracağını bilemez. İşte bu liderlik özelliklerini edinmek ve kullanabilmek için de bazı genel geçerli kalıplar bulunmaktadır. Kişi bu niteliklerini besleyerek kendi gücünün farkına varabilir ve bu gücü iş görüşmelerinde daha fark edilir kılabilir.

• Bir lider kesinlikle kişisel bir vizyona sahip olmalıdır
Bir iş görüşmesinde, işverenlerin adayda aradığı en önemli özelliklerden birisi kesinlikle açık ve net bir vizyondur. Aday şu an hangi aşamada olduğunun, işe alınırsa tam olarak ne yapmak, neleri başarmak istediğinin farkında olmalıdır. Adayın başvur yaptığı bu işle birlikte tam olarak neye ulaşmayı hedeflediği, alanında nasıl bir büyüme istediği işe alım uzmanları için önemlidir. Bununla birlikte aday işe alınırsa bu şirkete neler katabilir, şirketi markalaştırmak adına neler yapabilir gibi soruların yanıtı işverenlerin algılarını yönlendirir. Bu bağlamda adayın işverenlere hem bu hedeflerini göstermesi hem de bunlara nasıl ulaşmayı düşündüğünü de anlatabilmesi, onları bu konuda ikna edebilmesi gerekmektedir.

• Liderler işine odaklanır ve disiplinli çalışır
Güçlü bir lider olduğunu, olabileceğini işverene göstermek isteyen adayın mutlaka işine ne kadar iyi odaklanabileceğini de hissettirmesi önemlidir. Bu düzlemde gerçek bir liderin iş söz konusu olduğunda disiplinden ödün vermediğinin de altını çizmekte fayda vardır. İş görüşmeleri ile ilgili öneriler veren makalelerin çoğunda mülakat esnasında adayın güler yüzlü, pozitif bir tavır takınmasının gerekliliğinden bahsedilir. Ancak bu tüm görüşme boyunca adayın sempatik olmaya çalışacağı anlamını taşımamaktadır. İş verenlerin yönelttiği soruları dikkatle ve ciddiyetle dinlemek, kafasının karışmasına izin vermeden tam konsantre bir şekilde sorulara yanıt vermek adaya artı puanlar getirecektir.

• Liderler güven verirler ve değerlere sahiptirler
Liderlik özelliğini beslemek ya da ön plana çıkarmak isteyen kişilerin disiplinli olmaları gerektiğinden bahsedilirken kesinlikle katı ve değişmez olmak kast edilmemektedir. Aksine işine odaklı, disiplinli kişilerin aynı zamanda birlikte çalıştıkları kişilere de güven vermeleri önemlidir.

Bu bağlamda iş görüşmesinde adayların tutarlı ve en doğru yanıtları vermeleri, işe alım uzmanlarıyla konuşurken göz temasından kaçınmamaları olumlu etki bırakacaktır. Ayrıca pek çok mülakatta karşılaşılan sorulardan birisi olan “sizin için olmazsa olmaz, değişmez değerler nelerdir” tarzındaki sorulara mutlaka mantıklı bir yanıt verilmelidir. Zira değişmez değerleri olmayan kişilerin güvenilir olmadıkları izlenimi doğarken, rüzgara göre şekil alabilen kişilerle çalışmak çok da tercih edilmez. Bu sebeple dürüstlük, dakik olma, sadakat gibi değişmez kural ve değerlerinden ödün vermediğinin altını çizen adayın işe alınma şansının daha yüksek olacağı söylenebilir.

• Lider olmak başarıyı da başarısızlığı da paylaşabilmeyi gerektirir
Bir kurumda çok sayıda kişi ile birlikte çalışmak isteyen kişinin kurum kültürünü ve bir takımın parçası olmayı özümsemiş olması gerekmektedir. Her hangi bir firmada en üst, orta ya da en alt kademede çalışan herkes o kurumun bir parçasıdır. Bu bakımdan bir kurumda işe girmek isteyen kişinin, işverenlere o takımın sorunsuz bir üyesi olabileceğini, başarıda ya da başarısızlıkta sorumluluk alabileceğini gösterebilmesi önemlidir.

Liderlik özelliklerini taşıyan kişi başarı durumunda kimin etkili olduğunu düşünmeksizin kurum adına sevinebilecek, başarısızlık durumunda da yine kimin suçlu olduğunu düşünmeksizin sorumluluk alabilecek karakterdedir. İşte bu sebeple mülakatlardaki sorulara yanıt verilirken de “ben” değil “biz” kavramını ön plana çıkarmaya çalışmak faydalı olacaktır.

• Liderler için insancıl yaklaşım ön plandadır
İş dünyasında katı kurallar hakimdir, çoğu zaman despot olmak kazandırır. Ancak liderler ya da lider olmak isteyenlerin insanlarla çalıştıklarını ve oradaki herkesin eşit derecede insan olduğunu akıldan çıkarmamaları gerekmektedir. Liderler insani duygularını asla geri plana atmazlar, özümserler ve kurumda çalışan herkesi insancıl yaklaşımla kucaklama eğilimindedirler. İyi bir lider olmak isteyen ve bu yönünü güçlendirmek isteyen kişilerin karşılarındakileri olduğu gibi kabullenip dinleme, anlama eğilimi göstermeleri beklenir.

İşte tüm bunları mülakat sırasındaki kısıtlı süre içinde karşıya geçirebilmek önemlidir. Bu bağlamda sorulan “tuzak” sorulara en uzlaşımcı, en insancıl yanıtlar verebilmek gerekir. Zira bir kurumda başarı öncelikle karşılıklı saygı, olumlu tutum ve insancıl yaklaşımla mümkün olacaktır.

• Liderlerin mizahi yönleri güçlüdür
Liderler, bir olaya birden fazla açıdan yaklaşabilen ve olumlu özellikler bulabilen kişilerdir. Disiplinli, karmaşık, gergin iş ortamlarında hem işini doğru yapacak hem de olaylara pozitif yaklaşıp etrafındakileri gülümsetecek iş arkadaşlarına herkesin ihtiyacı vardır. Mizah gücü ve pozitif yaklaşım bazılarının genlerinde vardır. Çocukluğundan itibaren böyle olan kişilerle karşılaşmak mümkündür. Ancak bu özelliklerin sonradan da kazanılabiliyor olması çok önemlidir. Ev ve aile ortamındaki olaylara, iş yaşamına, sokaktaki karmaşaya olumlu bakabilmek ve kendini kültürel anlamda geliştirmek kişinin mizahi yönünü de güçlendirecektir.

Bu bakımdan kişisel gelişim eğitimlerine katılmış, buna dair kitaplar okumuş, gündemin ve tam olarak ne durumda olduğunun, kendinin farkında olan kişiler olaylara mizahi açıdan yaklaşabileceklerdir. Bu da mülakat sırasında ortamı yumuşatacak ve bakışları olumlu kılacaktır.

Davranış Bazlı Mülakat Soruları İçin Nasıl Hazırlık Yapmalı?

Mülakatlar ve mülakat soruları, sadece bir iş başvurusu yapmaktan çok daha fazlasını gerektirmektedirler. Mülakatlarda adayın eğitim başarısı, iş deneyimleri ve başarı öyküleri önemli olduğu kadar, iş görüşmesi süresince görüşmeyi yapan kişilerde uyandırdığı algı da önemlidir. Hatta adayın iletişimsel nitelikleri, neyi nasıl anlattığı, beden dilini nasıl kullandığı, kendine güvenip güvenmediği gibi sorunsallar özgeçmişte yazan niteliklerden daha fazla önem taşır.

davranis-bazli-mulakat-sorulari-hazirlik

Özellikle de belirli niteliklerin ön planda olduğu davranış bazlı mülakat yapılan görüşmelerde davranışsal özellikler ön plandadır. Böyle mülakatlarda iş görüşmesini yapan kişiler, adayların tutum ve davranışlarından onların gelecekteki iş başarılarını, o firmaya neler katabileceklerini tahmin edebilmekteler. Zira insan kaynakları uzmanları beden dili, davranışsal anlatım konularında özel eğitim almışlardır. Bu sayede adayın el, kol hareketleri, oturuş, duruş tarzları, jest ve mimiklerinden kendisine dair mesajlar alınır. Bununla birlikte karakteristik özellikleri gözler önüne serebilecek özel ve sıra dışı sorulara adayların verdikleri yanıtlara göre değerlendirmelerde bulunulur.

Davranış bazlı mülakatlarda sorulması muhtemel mülakat soruları

Mülakatlarda işe alım uzmanları genellikle adayların geçmiş iş öyküleri, o anki ruh hallerine göre gelecekteki iş başarıları konusunda çıkarımlarda bulunurlar. Her mülakatta mutlaka sorulan klasik sorular da vardır, sadece özel yeterlilik, zihinsel ve psikolojik donanım, hazırbulunuşluk gerektiren sıra dışı sorular da bulunmaktadır. Bu sıra dışı sorulara verilen yanıtlar genellikle mülakatın kaderini belirleyici özelliktedirler.

Örneğin “…… konusundan bir süre bahseder misiniz?”, “………… tanımlar mısınız?” gibi sorular davranış bazlı mülakatlarda sıkça kullanılmaktadır. Bu arada sizi teşvik etmek ve daha ayrıntılı olarak konuşmanızı sağlamak adına “O durumda siz neler düşünürdünüz”, “Böyle bir süreçte sizin kararınız ne olurdu?” gibi sorular da yöneltilmektedir. İşte siz bu soruları yanıtlarken aslında işe alım uzmanlarının yanıtlarda tam olarak ne aradığı da önem taşımaktadır.

Davranış bazlı mülakat soruları nasıl yanıtlanmalı?

Mülakatı gerçekleştiren insan kaynakları uzmanları size yönelttikleri düşünce odaklı sorularla daha çok sizin cesaretinizi ve ikna kabiliyetinizi ölçmeye çalışmaktalar. Bu bakımdan kendi potansiyelinizi gösterebilecek özellikte yanıtlar vermeye çalışın. Bununla birlikte çalışma koşullarına ve iş ortamına uyumunuz ve bazı olumsuz şartlarla mücadele yeteneğiniz, disiplin anlayışınız bu sorulara vereceğiniz yanıtlarda gizli olacaktır.

Ayrıca her iş ortamı belli ölçülerde rekabet yetisi gerektirmektedir. Bu sebeple sizin alanınızdaki işlerde mantık çerçevesinde rekabet edebileceğinizi, kriz durumlarını kontrol altında tutabileceğinizi karşınızdakilere hissettirebilmelisiniz. Bunun için de bir lider vasfıyla olay ve durumlara yaklaşırken ayrıntıları kaçırmadan büyük resmi görebilmelisiniz. Zira karakteristik özelliklerinizin, yetilerinizin ölçüldüğü, değerlendirildiği bu mülakatlarda yöneltilen soruların yanıtları birden fazla anlam ifade etmekte, çok farklı açılardan yorumlanabilmektedir.

Davranış bazlı mülakatlara hazırlanma ipuçları

• Mülakat kesinlikle özel olarak hazırlanıp gidilmesi gereken bir görüşmedir. Zira bu görüşmenin sonunda belki de hayalinizdeki işe alınacaksınız. Bu sebeple mülakat öncesinde daha önceki iş yerinizdeki başarınızı, liderliğinizi gösterecek 5-6 tane durum, olay belirleyin. Bunları mutlaka mantıklı bir çerçevede not edin. Örneğin durum neydi, bu durumda sizin pozisyonunuz neydi, nasıl sonuçlandı, ne kadar sürdü gibi soruların yanıtlarına hakim olun. Ancak bunları belirlerken sizin yeteneklerinizi, işverene çekici gelebilecek kendinize has özellikleri yansıtmasına ve tabiî ki gerçek olmasına özen gösterin.

• Mülakat esnasında çekingen, özgüvensiz, kaygılı bir tutum sergilemekten kaçının. Aksine mülakat öncesinde sizin iş yaşamınızdaki en başarılı olduğunuz anları, en güçlü yönlerinizi düşünün.

• Mülakata hazırlanırken aklınızdan çıkarmamanız gereken hususlardan birisi; mülakatın % 50 ihtimalle tamamen başarılı geçeceğidir. Bir diğer alternatif olarak da mülakatın başarısız, talihsiz başlayabileceği, ancak kesinlikle başarıyla sonlanacağı şeklinde düşünce edinmelisiniz. İşte bu düşüncenin hakim olduğu adaylar, sorulara da daha pozitif yaklaşacakları için olumlu geçme ihtimali yüksektir.

• Yanıtlarınızı sadece bir alana odaklamak yerine, birkaç alternatifli olarak tasarlayın. Zira sizden tam olarak ne istendiğini ancak insan kaynakları uzmanlarıyla tanıştıktan sonra anlayabilirsiniz. Sorulara verdiğiniz yanıtlar da yanıtları verme biçiminiz de karşınızdaki kişilere göre değişiklik gösterebilmelidir.

• Yanıtlarınızda kullandığınız örneklerin olabildiğince güncel olmasına özen gösterin. 10 yıl öncesinde çalıştığınız firmadaki deneyiminizden çok, en son çalıştığınız ya da son dönemde çalıştığınız şirketlerdeki örnekler daha etkileyici olacaktır.

Uzun Süreli İşsizlikten Sonra Yeni Bir İş Görüşmesine Hazırlanma

Yaşam içinde aslında pek de beklenmedik olaylar, durumlarla karşılaşmak mümkündür. Öğrenim süresince pek çok kişi mezuniyetin ardından hemen iyi bir iş bulacağını ve okul bittikten sonra hiç parasız kalmayacağını düşünür. Şanslı bir azınlık için bu durum gerçekten böyle gerçekleşebilir. Ancak özellikle ülkemizdeki mezunların çoğunluğu için bu durum çok farklı gelişir. Zira üniversite hayatı başarıyla biter, ancak başvurulan pek çok şirketten olumlu yanıt, hatta hiç yanıt gelmez. Mezuniyet sonrasında çoğu kez uzun süreli bir işsizlik yaşanır. Başka bir durumda uzun süredir çalışmakta olunan iş yerinden her hangi bir sebeple ayrılan kişi, beklediğinden çok daha uzun zaman işsiz kalabilmektedir. Böyle durumlarda evde oturup iş ilanlarını takip etmek, firmaları dolaşıp iş aramak belli bir zaman sonra kişiyi yorar. Bu arayış, bekleyiş kişiyi ümitsizlik içine düşürdüğünden belli bir zaman sonra özgüven de zedelenir ve dolayısıyla yeni işler için heves, istek azalır ya da kalmaz. Bu olumsuz duruma düşmemek ve her an yeni bir iş görüşmesine hazırlıklı olmak için bazı önerilere uymakta fayda vardır.

uzun-sureli-issizlikten-sonra-yeni-bir-is-gorusmesine-hazirlanma

Uzun Süreli İşsizlikten Sonra Yeni Bir İş Görüşmesine Hazırlanma

  • Neden uzun süredir işsiz olduğunuz konusunda kendinize karşı dürüst davranın

Bir kişi iş bulamadığında ya da çok sevdiği işinden kovulduğunda genellikle işverenin suçlu, hatalı olduğunu düşünme eğilimindedir. Böyle düşünmek kısa süreli de olsa bireyi rahatlatır. Ancak bu düşünce tarzı aslında gerçeği inkardan başka bir şey değildir. Hiçbir işveren kendisine, şirketine faydalı olan bir çalışanını kaybetmek istemez ve istisnalar hariç genellikle işten çıkarılmaların geçerli bir sebebi vardır. Öncelikle bu işsizlik sürecinde sizin de payınız olduğunu, bir şeyleri hatalı yapmış olabileceğinizi kabul ederek kendinize karşı dürüst davranın. İşsiz kaldığınız süre içinde kendi kendinize düşündüğünüzde hatanın sizde olduğu kararına vardıysanız, bu sorunu çözmeniz kolay olacaktır. Kendinizde hatalı bulduğunuz davranış ve tutumları belirleyip onlardan kurtulma, vazgeçme amaçlı zihinsel çalışmalar yapabilirsiniz. Hatayı belirlediğiniz andan itibaren çözmeniz, düzeltmeniz de kolaylaşacaktır. Zira her şey hataların sorumluluğunu almakla yeniden başlayacaktır. Negatif ya da eksik yönlerinizi törpülemeye, tamamlamaya çalışın ve bir sonraki iş görüşmesine bunlardan kurtulmuş olarak gidin.

  • İşsiz kalmanızın gerçek nedenini doğru algılayın

İşten ayrılmanızın ya da atılmanızın nedeni tamamen size bağlı ya da sizden bağımsız olabilir. Örneğin iş yeriniz küçülmeye gidiyor ve sizin çalıştığınız departmanda elemana ihtiyaç kalmamış olabilir. Siz sadece yanlış zamanda yanlış yerde çalıştığınız için işsiz kalmış olabilirsiniz. Sizinle ilgili olmayan bir sebepten dolayı işsiz kalmak, sizin için çok sinir bozucu olabilir. Böyle bir durumda yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Sadece yeni işler aramaya devam edin ve bu süreyi sizin için hem zihinsel hem de performans açısından yararlı geçirmeye çalışın. Bu iş arama sürecinde sizi geliştirecek, niteliklerinizi artıracak kurs ve seminerlere katılarak hem özgeçmişinizi zenginleştirebilir hem de özgüveninizi pekiştirebilirsiniz. Bu sayede bir sonraki iş görüşmesine çok daha güçlü ve pozitif olarak katılırsınız.

  • Ayrıldığınız işin sizin için doğru bir iş olup olmadığını düşünün

Bir süredir çalıştığınız işten atılmış ve uzun süredir işsiz olabilirsiniz. Çalışmadığınız bu süreyi neden işsiz kaldığınızı düşünerek ve bir sonraki işinizde nasıl daha başarılı olabileceğinize kafa yorarak geçirmelisiniz. Örneğin en son ayrılmak durumunda kaldığınız iş, sizin niteliklerinize, yetilerinize uygun bir iş miydi sorusu bu aşamada çok önemlidir. Siz elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışmış olabilirsiniz. Ancak iş sizin yetilerinizi aşan nitelikler gerektiriyorsa ve bu işverenler tarafından fark edildiyse başarısız olup işten atılmış olmanız normaldir. Bu bağlamda size verilen işleri zamanında eksiksiz olarak yetiştirebiliyor muydunuz, çalıştığınız departmana ne kadar faydalı oluyordunuz gibi hususların düşünülüp akılcı yanıtlar bulunmalıdır. Objektif olarak baktığınızda o işte gerektiği kadar başarılı olamadığınıza karar verirseniz, bundan sonraki iş başvurularınızda başka alanlara yönelmenizde fayda vardır. Zira sizin niteliklerinize uygun olan işlerde daha başarılı olabileceğinizi ve bu sayede uzun süre aynı iş yerinde çalışabileceğinizi unutmayın. Böylelikle iş görüşmelerinde de kendinizi daha net ifade edebilir, o iş için en uygun kişinin siz olduğunuz konusunda ikna edebilirsiniz. Çünkü karşınızdakini her hangi bir konuda ikna edebilmeniz için öncelikle sizin o konuda ikna olmuş olmanız gerekir.

  • İş görüşmenizde neden işsiz kaldığınız sorulduğunda ne yanıt vereceğinizi bilin

Neredeyse her mülakatta adaya bir önceki işinden neden ayrıldığı, kendisinin mi ayrıldığı yoksa işten mi çıkarıldığı soruları yöneltilir. Bu soruya yanıt verirken öncelikle aklınızdan çıkarmamanız gereken husus, dürüstlüktür. Zira en son nerede çalıştığınız özgeçmişinizde yer aldığı için işverenin bunu öğrenmesi hiç de zor olmayacaktır. Ayrıca dürüst olursanız gelecekte her hangi bir konuda kaygı duymanıza gerek kalmaz. Bir önceki işinizden ayrılma sebebiniz her ne olursa olsun utanmadan, tereddüde düşmeden, kin ya da suçluluk hissetmeden gerçekçi bir şekilde yanıt verin. Bu sizin özgüveninizi, ne kadar net ve açık olduğunuzu göstereceği için, belki de beklenmedik derecede olumlu etki yaratacaktır.

Mülakata Nasıl Hazırlanmak Gerekir?

Mülakat, kısıtlı bir süre içinde kendinizi, iş başarılarınızı, yeteneklerinizi ve kariyer hedeflerinizi anlatmanız gereken bir görüşmedir. Bu sebeple mülakatın yapıldığı süreden çok mülakata hazırlık aşaması önem taşımaktadır. Kendinizi en net anlatabileceğiniz zihinsel ve fiziksel donanımla mülakata gitmenizde fayda vardır. Şöyle ki kendi iş alanınızla ilgili çıkması muhtemel soruların en akılcı yanıtları, iş pozisyonunun gerektirdiği ya da sizin ciddiyetinizi, bu görüşmeye verdiğiniz önemi gösteren kıyafet seçimi bu aşamada ayırt edici olacaktır. bu bakımdan mülakata gitmeden önceki hazırlık aşamasında dikkat edilmesi gereken hususlara da göz atmanızda fayda vardır.

mulakata-nasil-hazirlanmak-gerekir

Mülakata Nasıl Hazırlanmak Gerekir?

1. Ne istediğinizi bilerek mülakata gidin

Ülkemizde işsizlik oranı çok büyük boyutlara ulaştığından, bir süre iş arayıp bulamayan adaylar kimi zaman her türlü firmaya, pozisyona başvurmaktalar. Ancak böyle durumlarda firmanın talep ettikleri, iş pozisyonunun gerektirdikleri, adayın yeterlilikleri tam da bir karmaşa, kaos yaratır. Bu bakımdan kendi niteliklerinizin farkında olarak iş başvurularında bulunmak sizin için yararlı olacaktır. Size çok uygun olmayan, ancak işsizlik kaosundan kurtulmak adına başvurduğunuz firmalardan iş görüşmesine çağrılırsanız da o firmadan tam olarak ne beklediğinizi düşünün ve farkında olarak görüşmeye gidin. Siz, o firmaya neler verebilirsiniz ve iş verenden neler talep etmelisiniz gibi hususlarda zihinsel olarak hazırlıklı olmak yararınıza olacaktır.

2. Mülakat yapacağınız firma hakkında detaylı bilgi sahibi olun

İş görüşmesine çağrıldığınız firmanın adını ve hangi alanda hizmet verdiğini bilmek size asla yetmeyecektir. Hem görüşmede mağdur olmamak hem de size zaman ayıran işverenlerin zamanını çalmamak adına görüşmeye bilinçli gitmenizde fayda vardır. İnternet, bilgi çağında yaşadığımız bu dönemde görüşme yapacağınız firma ile ilgili pek çok bilgi dijital dünyada bulunmaktadır. Örneğin kaç tane personeli var, en son hangi alanda başarı sağlamış, ulusal mı, uluslar arası mı faaliyet göstermekte, çalışanlarına hangi hakları sunmakta gibi hususlar mutlaka görüşme öncesinde bilinmelidir. Bu sayede görüşme sorularına verilen yanıtlarda da firmaya, bu işe önem verdiğinizi göstermek mümkün olacaktır.

3. Başvurduğunuz pozisyonun gerektirdiği niteliklere hakim olun

İş ilanlarında genel bilgiler, yeterlilikler sıralandığı için, çok sayıda aday o ilanlara başvuru yapabilmektedir. Ancak iş görüşmesinde adayın yeterlilikleri daha spesifik olarak incelenerek işe alıp almama yönünde karar verilir. Bu bakımdan genel niteliklerinizin yeterli olduğu bir iş ilanına başvurduktan sonra görüşmeye çağrıldığınızda o iş pozisyonunun neler gerektirdiği konusunda kapsamlı bir araştırma yapmalısınız. Örneğin o işe alınanlar sahada mı, ofiste mi çalışır, araç kullanmak gerekir mi, yabancı dil şartı aranıyorsa hangi düzeyde olmalı, o işi yapanları o şirkette ne kadar maaş ya da pirim aldıkları hususlarında bilgi sahibi olunmalıdır. Bunun yanında şirketin çalışanlarına kısa ya da uzun vadede hangi eğitim, kariyer olanakları sunduğu da iş görüşmesine katılma, o işi alma isteğinizi kesinlikle etkileyecektir.

4. İş dünyasının gündemine hakim olmak adına broşür ve dergileri takip edin

Başvurduğunuz firma ve iş pozisyonu konusunda araştırma yaptıysanız ve alana yeterince hakim olduysanız diğer adayların bir adım önüne geçmiş olacaksınız. Bununla birlikte başvuru yaptığınız iş alanının gündemini ulusal ya da uluslar arası bazda takip etmeniz de size mülakat başarısı açısından avantaj sağlayacaktır. Bunun için hem internet ortamında hem de o iş koluyla ilgili yayınlanan dergi, broşür gibi mecralarda takip edebilirsiniz. Bu sayede sorulan sorulara daha bilinçli, altı dolu yanıtlar verebilir, o iş koluyla ilgili vizyonunuzun ne kadar geniş olduğunu gösterebilirsiniz.

5. Görüşmeyi yapacak kişi ya da kişilerin kimler olduklarını öğrenin

İş görüşmesi yapmak ve kısıtlı bir süre içinde kendinizi en doğru şekilde anlatmaya çalışmak başlı başına stresli bir durumdur. Bir de hiç tanımadığınız, hakkında fikir sahibi olmadığınız birilerinin sizin geleceğiniz hakkında karar vereceği düşüncesi daha da kaygı uyandırıcı bir durum olabilir. Ancak görüşmeye gitmeden önce işe alım uzmanlarının kimler olduğu, sizinle kimlerin görüşeceği konularında fikir sahibi olursanız kendinizi çok daha rahat hissedebilirsiniz. Örneğin mülakatı yapacak olan kişileri internet ortamından, sosyal medyadan biraz araştırmak, varsa ortak yönlerinizi görmek iyi olabilir. Kim bilir görüşme esnasında bu hususlara ufak tefek değinerek soruları yanıtlamak olumlu bir ortam oluşmasına sebep olabilir.

Mülakatta Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

Mülakatlar sizin belki de en çok hayalini kurduğunuz işe alınmanızın kapısını açacak en etkili anahtarlardır. Bu sebeple kendinize ve niteliklerinize ne kadar güvenirseniz güvenin, her şeyin mülakatı yapacak kişilerde olumlu izlenim uyandırmaktan geçtiğini unutmayın. Olası tüm mülakat sorularına verilebilecek en etkili, mantıklı yanıtları zihninize kazımış, olmak mülakat öncesinde yapmış olmanız gereken bir durumdur. Ancak her şeyin istediğiniz gibi, tam da yolunda gitmesi için mülakat gününde, esnasında da dikkat etmeniz gereken hususlar önem arz etmektedir. Zira tüm hazırlık ve bileşenler sizin o günkü size ayrılan kısa süre içinde yapabildikleriniz ve yapamadıklarınız etrafında şekillenecektir. Bu sebeple aşağıda anlatılmaya çalışılan etkenleri de göz önünde bulundurmakta fayda var.

mulakatta-dikkat-edilmesi-gereken-hususlar

Mülakatta Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

  • Mülakata çok erken ya da geç gitmeyin

Mülakata zamanında gitmek çok önemlidir. Bu bakımdan iş görüşmesinin olacağı günden önce görüşme yerine gidip adresi önceden kontrol etmekte fayda vardır. Bu sayede sizin yaşadığınız adresten oraya ne kadar sürede gidilebildiği hakkında bir fikriniz olur. Mülakat günü olası trafik sıkışıklıklarını da hesaba katarak evden çıkmanız yararınıza olacaktır. İş görüşmelerine adayın görüşme saatinden çok önce ya da görüşme saatinden sonra gelmesi işverenler için negatif bir algı yaratır. Zira görüşme saatinden yarım saat önce gelmiş bir adayın tedirgin, stresli olduğu düşünülür, zaten orada beklemek de adayı strese sokar. Bunun için görüşme başlamadan 5-10 dakika öncesinde gitmek çok daha olumlu bir izlenim uyandıracaktır. Görüşme saati geldiği halde adayın oraya gelmemiş olması ise tam bir fiyasko olabilir. Bunun için her türlü negatif olasılık düşünülerek yola çıkılmalı, tahmin edilen zamandan çok daha erken ulaşıldıysa yakınlarda bir kafede oturarak görüşme saati beklenmelidir.

  • Görüşmeye geç kalacaksanız mutlaka haber verin

Hiçbir aday iş görüşmesine geç kalmak, daha ilk randevuda olumsuz bir izlenim bırakmaz istemez. Ancak kimi zaman aksilikler üst süte gelir, beklenmedik koşullar oluşur ve randevu saatinde görüşmeye yetişemeyebilirsiniz. İşte böyle durumlarda geç kalacağınızı fark ettiğiniz anda, mutlaka görüşme için sizi arayan numarayı arayın ve gecikeceğinizi haber verin. Geç kalmak olumsuz bir etki yaratır elbette, ancak zamanında haber verirseniz durumu kurtarabilirsiniz. Bu durumda size o gün ya da başka bir gün için yeni bir randevu ayarlanacaktır.

  • Yanınızda mutlaka özgeçmişinizin birkaç örneği olsun

Görüşme yapacağınız firmaya siz özgeçmişinizi götürdünüz ya da internet üzerinden gönderdiniz ki, mülakata çağrıldınız. Görüşmeyi yapacağınız kişiler de sizin özgeçmişinizi ayrıntılı inceleyip sizi görüşmeye çağırdılar ve muhtemelen mülakat esnasında da özgeçmişiniz ellerinde olacak. Ancak her ihtimale karşı özgeçmişinizi yanınızda bulundurmalısınız. Bu sizin düzenli ve hazırlıklı biri olduğunuzu ve belki de bu iş görüşmesini önemsediğinizi gösterecektir. Bununla birlikte özgeçmişinizi sade, fakat şık bir dosyaya koymanız, bu şekilde elinizde bulundurmanız da olumlu bir izlenim yaratacaktır.

  • İş görüşmesini kiminle yapacağınızı bilin, kişi ya da kişilerin isimlerini doğru telaffuz edin

Mülakat için size randevu verme amaçlı arayan kişiden iş görüşmesi yapacağınız kişi veya kişilerin isimlerini mutlaka öğrenin. Mümkünse internet üzerinden onlarla ilgili araştırmalar yapın, bilgi edinin. Hatta sosyal medya hesapları açıksa onları incelemekte fayda vardır. Bu sizin daha iyi iletişim kurabilmenize yardımcı olacaktır. Ayrıca dilimizde bazı isimlerin telaffuzu ile ilgili sıkıntılar olabilmekte. Bunun için mülakatı yapacak olan kişilerin isimlerini doğru telaffuz edebilmek adına biraz uygulama yapmak iyi olacaktır.

  • Bakışlarınız, duruşunuzla özgüveninizi karşıya yansıtın

İşe alım uzmanları, adayların söylediklerinden çok yaptıklarına, davranış ve tutumlarına dikkat ederler. Zira adayların anlatacakları hikayenin büyük bir bölümü zaten özgeçmişlerinde yazmaktadır. Bunun için adaylar görüşme zamanını beklerken, görüşme salonuna girerken, orada konuşurken duruş ve tavırlarıyla kendilerine güvendiklerini hissettirmelidirler. Bu bağlamda salona girerken, otururken dik durun, tokalaşırken karşınızdakinin elini sıkı ve güçlü tutun.

  • Gülmeyin, ciddiyetinizi kaybetmeden gülümseyin

Pozitif bir duruş, bakış tüm ilişkilerde hayat kurtarıcı bir role sahiptir. Bu sebeple iş görüşmesi esnasında da olumlu tavrınızı yansıtabilmek adına somurtmayın, gülümseyin. Ancak bu görüşmenin sizin için önemini ve karşınızdaki kişi ya da kişilerin profesyonel olduklarını hatırlayarak ciddiyetinizden de ödün vermeyin. İş görüşmelerinde kahkaha atmak, gereğinden fazla neşeli bir tavır içine girmek yanlış anlaşılabilir. Bu bakımdan size sorulan soruları yüzünüzde hafif bir tebessümle dinlemek, ancak gayet ciddi bir tavırla yanıtlamak doğru olacaktır.

  • Doğal halinizden ödün vermeyin

Mülakata katılma amacınız o işe alınmak ve belki de yıllarca o iş yerinde çalışmak. Bu sebeple tavır ve tutum olarak en doğal halinizle soruları yanıtlamak, hikayenizi anlatmak en mantıklı olandır. İş görüşmesini yapan kişiler aslında tam olarak sizin kim olduğunuzu anlamaya çalışmaktalar. İşte bu sebeple siz de onlara ciddiyetinizi kaybetmeden doğal ve naif bir tavırla yaklaşmalısınız.

  • Özenli yanıtlar verin

Bir iş başvurusunda bulundunuz ve o işe alınmanız için bu mülakatın en olumlu bir şekilde bitmesi gerekmekte. Ortalama 5-10 soruya vereceğiniz yanıtlar, belki de sizin geleceğinizi belirleyecek. Bu sebeple yanıtlarınız çok özenli, mantıklı, doğru, etkili olmalıdır. Sorulara “evet, hayır” gibi yanıtlar vermek, açılması olası kapıları kapatabilir. Zira amaç sınırlı süre içinde kendinizi ve yeterliliklerinizi en iyi ifade etmek. Bu fırsatı iyi değerlendirebilmek için açık, net yanıtlar verin.

Mülakatlarda Beden Dilini Etkili Kullanma Sanatı

Mülakatlar birebir ya da grupla yapılan görüşmelerdir. Özgeçmişinizde kendinizi, kariyerinizi, geçmiş iş başarılarınızı nasıl anlattığınızın neredeyse hiçbir önemi yok. Asıl önemli olan mülakatta, işveren ya da insan kaynakları uzmanının sorularına nasıl yanıt verdiğiniz ve onlarda nasıl bir izlenim bıraktığınızdır. Zira bir iş başvurusunda bulunuyorsanız, elbette ki o işin gerektirdiği akademik eğitime ve deneyime sahip olmalısınız. Sıra iş görüşmelerine geldiğinde iş gayet karmaşık ve çok bileşenlidir. Mülakatta konuşma, iletişim kurabilme, kendine güvenme, o işin gerektirdiği gibi giyinme, ses tonu, jest, mimik ve beden dilini etkili olarak kullanabilme gibi çok fazla etken birlikte değerlendirilir. Siz olası tüm mülakat sorularına verilebilecek en mantıklı, etkileyici yanıtları belleğinize kazımış, en şık kıyafeti giymiş olabilirsiniz, beden dilinizi doğru kullanamıyorsanız diğer adaylardan bir adım geride kalırsınız. İşte bu sebeple bedenin inceliklerini öğrenmek ve mülakatta bu düzlemde tutum sergilemek faydalı olacaktır.

mulakatlarda-beden-dilini-etkili-kullanma

Mülakatlarda Beden Dilini Etkili Kullanma Sanatı

Göz teması kurmak önemlidir, ancak dik dik bakmak iticidir

Her kim ile konuşuyor olursanız olun, göz teması kurmak iletişiminiz güçlü kılacaktır. Özellikle birisi size soru soruyorsa ve o kişi sizin işe alınmanızı sağlayacaksa onunla konuşurken mutlaka gözlerine bakmalısınız. Ancak burada bahsedilen göz teması gözünün içine dik dik bakmak şeklinde olmamalı. Aksine insan kaynakları uzmanı size soru soruyorken ve siz soruya yanıt veriyorken gözlerinizi ondan kaçırmayın. Fakat sorunun yanıtını düşünürken aşağıya, yukarıya değil, tam karşı yöne doğru bakmaya çalışın.

Bacakları, ayakları sallamak dikkat dağıtıcıdır ve stres içinde olduğunuzu gösterir

Pek çok kişi stres halindeyken ya da bir şeyler düşünüyorken bacalarını veya ayaklarını sallar. Bu tıpkı tırnak yemek gibi bir alışkanlıktır, istemsizce ve farkında olmadan yapılır. Günlük hayatta bunun çok fazla bir zararı görülmese de, bir iş görüşmesinde bacakları, ayakları sallamak karşınızdaki kişiye özgüven eksikliğiniz olduğu, stresli olduğunuz izlenimini verir. Hatta bazı araştırmacılara göre konuşurken ayaklarını, bacaklarını sallayan insanların yalan söyleme potansiyelleri de çok yüksektir. Bu bakımdan mülakatta ayaklarınızı, bacaklarınızı sandalyede, koltukta sabit tutmaya çalışın.

Ellerinizi saklamayın, hatta bizzat kullanın

Stres içindeki, gergin insanlar çoğu zaman ellerini nereye koyacaklarını bilemezler. Bu sebeple iş görüşmelerinde ellerini masanın altında tutmaya çalışan, bacaklarının arasına sıkıştıran, ellerini ovuşturan kişilerle karşılaşmak mümkündür. Bu tür görüntüler mülakatı yapan kişi için olumsuz ve itici olabilmektedir. Oysaki eller kişinin kendini ifade etme, iletişim kurma sürecinde beden dilinin çok önemli bir parçasıdır. Konuşurken ellerini, kollarını aktif kullanan kişiler kendilerini çok daha rahat ve doğru ifade edebilirler. Bu yüzden mülakatta ellerinizi, kollarınızı rahat bırakın ve onların da iletişime katılmasına izin verin.

Tokalaşırken güçlü ve özgüvenli olun

Tokalaşmak neredeyse tüm iletişimlerin başlangıç adımını oluşturmaktadır. Tokalaşırken kendinden emin ve güçlü olan kişiler, karşısındakilere tüm enerjisini nakledebilirler. Kendisine, yeteneklerine, o işi almaya olan isteğine güvenen kişi tokalaşırken elinin tamamını, tüm parmaklarını kullanır ve karşısındakinin elini sıkıca kavrar. İşte tam da o anda doğru bir iletişim başlamış olur.

Yüzünüzdeki ifadeyi yumuşatmak iyi gelecektir

Ne kadar profesyonel olursa olsun hiç kimse, çatık kaşlı, suratı asık birinden pozitif bir elektrik alamaz. Mülakatı yapan kişiyi olumlu etkilemek ve görüşmeyi olumlu bir şekilde sürdürmek istiyorsanız mutlaka yüzünüzde yumuşak bir gülümseme olmalıdır. Kesinlikle gülerek ya da somurtarak değil, sadece hafifçe gülümseyerek selamlaşın, sorulara yanıt verirken daha ciddi bir tavır takının, aralarda yine yüzünüze pozitif bir tebessüm takının.

Dik bir duruş güçlü bir başlangıçtır

Görüşme salonuna girerken, insan kaynakları uzmanıyla tokalaşırken, görüşme esnasında otururken mutlaka omuzların vücudun dik durması önemlidir. Dik duruş, öz güvenin göstergesidir ve sizi hem güçlü gösterir hem de güçlü kılar. Bununla birlikte beden dilinde dik duruş; sizin iletişime açık olduğunuzu, o işi almaya hazır olduğunuzu gösterir. Oysaki omuzlar düşük kambur durmak, oturmak size hükmedilmesine izin verdiğiniz şeklinde bir algı yaratabilir.

Saçlarla oynamak, dikkat dağınıklığı göstergesidir

Bireyler bir şeyler düşünürken genellikle saçlarıyla oynama eğilimindedirler. Evde ya da işe yalnızken saçlarla oynayarak düşünmenin her hangi bir sakıncası olmayabilir. Ancak mülakat esnasında saçıyla oynayan adaylar, ilgisiz, dikkatsiz ya da düşüncesiz bir izlenim verirler. İş görüşmesine giderken saçlarınıza sizce en uygun olan modeli verin ve görüşme sonuna kadar bir daha saçlarınıza dokunmayın.

Jest ve mimiklerinizi kontrol altında tutun

Günlük yaşamda gözleriniz, kaşlarınız, ağzınız, dudaklarınız o anki ruh halinize göre şekilden şekle girer. Bunlar kimi zaman sempatik, ancak çoğu zaman da fazlasıyla kişisel ve belirgindir. İş görüşmesi, kısıtlı zaman içinde kendinizi en iyi, en etkili, en net olarak ifade etmeniz gereken süreçtir. Telafisi olmayan bu sürecin en başarılı şekilde geçebilmesi için, duygularınızı ve mimiklerinizi kontrol altında tutmanız gerekir. Zira gereğinden daha abartılı bir kaş hareketi, dudak bükme, burun kıvırma itici olacaktır. Bu bakımdan daha sakin ve küçük tepkiler vermeye çalışın.

Mülakata Hazırlanmaya Nereden Başlanır?

Mülakat; adayın sadece akademik eğitimi, iş deneyimlerini değil, yaşama bakışını, tavır ve tutumlarını, gelecek hedeflerini de anlama amaçlı yapılmaktadır. Mülakat için ayrılan sınırlı süre içinde adayın, kendisi ve yeterlilikleriyle ilgili en doğru, gerçekçi ve etkili imajı çizebilmesi gerekmektedir. İşte bu doğru etkiyi oluşturabilmek, adayın zihinsel ve sosyal olarak hazırlıklı olmasına bağlıdır. Bu hazırlık süreci ne kadar uzun bir geçmişe dayanırsa, adayın mülakatta başarılı olma ihtimali o kadar yüksek olur. Bu bakımdan iş yaşamına, mülakata hazırlık süreci aslında üniversite kampüsünde başlamaktadır. Öğrenim görülen üniversite hangi ilde, hangi çevrede olursa olsun üniversitenin bir kariyer ofisi, mezunlara iş bulabilme kaynakları bulunmaktadır. Zaten bir üniversite öğrencisinin dışa dönük, iletişime açık, tüm olanaklardan haberdar olması gerekmektedir. Zira bu eğitim sürecinin sonunda her bireyin iş bulması, kendisine en faydalı olacak şekilde kariyer oluşturması hedeflenmektedir. Bu bağlamda başarılı bir kariyer sahibi olmak isteyenlerin doğru zamanda, doğru yerde, doğru araştırmaları yapmış olmaları, gerekli yönlendirmeleri almış olmaları esastır.

mulakata-hazirlanmaya-nereden-baslanir

Mülakata Hazırlanmaya Nereden Başlanır?

Potansiyel işverenler hakkında bilgi edinilmeli

Ülkemizde gençler, daha ortaöğretim aşamasında iken onlar için doğru öğrenme alanlarına yönlendirilmiş olmaları önemlidir. Örneğin ortaöğretimin ilk yıllarında öğrencinin yetileri, yapabilirlikleri ve potansiyeli niteliksel olarak ölçülmeli ve öğrenci bu bağlamda yönlendirilmelidir. Bu eğitimin ardından seçilecek üniversite ve bölüm de aynı düzlemde, bireyin başarılı olabileceği doğrultuda belirlenmelidir. Tüm bunlarla birlikte üniversite eğitimi esnasında öğrenciler, üniversitenin ve bölümün sunduğu olanaklar konusunda mezuniyet öncesinde bilgi, fikir, algı sahibi olmalıdırlar. Her bölümün mutlaka iş alanında potansiyel kariyer olanakları bulunmaktadır. Hatta pek çok üniversitede işverenler şirket tanıtım toplantıları yaparlar, İşte bu toplantı ve seminerlerin tarihleri, programları öğrenciler tarafından takip edilmelidir. Bu etkinlikler için mutlaka zamanında kayıt yaptırılmalı, bunlarla ilgilenildiği akademisyenlere de hissettirilmelidir.

Potansiyel işverenlerle görüşme olanakları yaratılmalı

Ülkemizde genellikle üniversite eğitimi tamamlandıktan sonra, birey bir süre gezer, dinlenir işsizliği tam olarak hissedince, fark edince iş aramaya başlar. Ancak kariyer planlama, işe başlama süreci öğrencilikte özellikle de son sınıfta başlamalıdır. Üniversite son sınıfta öğrenim gören bir genç kendi şehrinde ya da ülke içinde, ülke dışında kendi eğitimine uygun işverenlerle iletişime geçmeye çalışmalıdır. Bu süre içinde öğrenci mümkün olduğunca fazla sayıda şirketle görüşmeli, bu bağlamda araştırmalar yapmalıdır. Öğrenim gördüğü alan buna uygunsa part time çalışabileceği işler, staj olanakları öğrenci tarafından araştırılmalı, mümkünse son sınıfta kendi alanıyla ilgili deneyim ve fikir kazanabileceği fırsatlar yaratmalıdır.

İş aramak, iş görüşmesine hazırlamak sistematik bir planlama gerektirir

İş aramak; aslında internet ortamında firmalara özgeçmiş göndermekten ibaret değildir. Doğru işi bulmak için doğru zamanda başlamak, belli bir sistematik program izlemek, nereden ve nasıl başlayacağını bilmek gerekir. Bunun için profesyonel bir yardım almak, üniversitelerin kariyer planlama ofisleriyle iletişime geçmek önemlidir. Bilgi almak istenen şirketlerden randevu talep edilmeli ve mutlaka zamanında görüşmeye gidilmelidir. Bu bağlamda üniversitelerdeki öğretim kadrosundan, kariyer ofislerinden ve muhtemel işverenlerden öneriler almak, bu doğrultuda yol izlemek faydalı olacaktır. çalışmak istenen iş kolunun üniversite eğitimi dışında ekstradan talep ettiği yeterlilik alanları varsa, daha öğrenim hayatını bitirmeden bu alanlarda kurs, seminer ve eğitim toplantılarına katılmak önemlidir. Örneğin üniversitenin öğrencilerine sunduğu yurtdışı dil eğitimi programlarına başvurmak ve bunlar sayesinde daha mezun olmadan özgeçmişe eklenebilecek artılar edinmek gerekir. Bunun yanında dijital bir dünyada yaşadığımız gerçeğinden yola çıkılarak sadece basit ofis programlarını kullanmak yetmez. Uzmanlık ve ekstra bilgi gerektiren bilgisayar programlarının kurslarını almak, kendini bir tık daha fazla geliştirmek ve özgeçmişi işe yarar niteliklerle doldurmak gerekir. İşte tüm bunlar için de bir profesyonelden kariyer planlama ile ilgili yardım alma ihtiyacı doğmaktadır. 

Geçen yılların mezunlarından tavsiye almak gerekir

Üniversite öğrencilerinin olası iş potansiyelleri konusunda bilgi alabilecekleri en etkili kaynaklardan birisi, o bölümün eski mezunlarıdır. Daha önceki yıllarda mezun olan öğrencilerin hangi yolları izleyerek iş aradıkları, hangi alanlarda nelerle karşılaştıkları, bu konuda en doğru yolun hangisi olduğu konularında en mantıklı ve gerçekçi bilgiler bu şekilde toplanabilir. Bu sayede zaman kaybı daha aza indirilebilir.

Mülakat Sorularına Verilebilecek Etkileyici Yanıtlar

Mülakat, süresi kısıtlı bir görüşme olduğu için, bu kısa zaman diliminde aday kendisini en etkileyici şekilde anlatabilmeli, ifade edebilmelidir. Mülakatların telafisi olmadığından, her soruya verilen yanıt, her bir jest, mimik ekstra önem taşımaktadır. Her mülakatta sorulan sorulara verilebilecek en mantıklı, en etkileyici yanıtlar daha önceden öğrenilip kullanılabilir. Ancak mülakatların kritik soruları, diğerlerine göre bir tık daha zorlayıcı ve adayları eleyici özellik göstermektedir. İş başvurusu yapan adayların cvlerinin ne kadar dolu, etkileyici olduğundan çok, mülakat sorularında bahsi geçen olağandışı durumlara verilecek yanıtların önemli olduğu düşünüldüğünde mülakatın değeri biraz daha iyi anlaşılabilmektedir. Bu bakımdan mülakata giden kişi işe alım uzmanlarının kendisine yöneltebileceği her türlü soruya hazırlıklı olmalı, bu sorulara verilebilecek en mantıklı, en etkileyici yanıtlar üzerinde kafa yormalıdır.

mulakat-sorularina-verilebilecek-etkileyici-yanitlar

Mülakat Sorularına Verilebilecek Etkileyici Yanıtlar

1. Yoğun bir iş döneminin nasıl üstesinden gelirsiniz?

Bu soru adayın, davranışsal, tutumsal yönünü ölçme odaklıdır. Her şeyin yolunda gittiği bir iş yerinde çalışmak kimse için bir sorun teşkil etmez. Ancak her iş yerinde olayların çığırından çıktığı, işlerin biriktiği, yetiştirilmesi gereken işlerin üst üste geldiği durumlar yaşanır. İşe alım uzmanlarının da asıl merak ettiği nokta, adayın böyle anlarda nasıl bir yol izleyeceğidir. Bu soruya “Ben çalışkan biriyim, tüm işleri halledebilirim” gibi bir yanıt vermek, işe alım uzmanı için hiç de gerçekçi ve etkileyici bir yanıt olmaz. Ancak “İşleri önceliklerine göre sıraya koymak her daim akıllıca olacaktır. Tüm işleri aynı anda yapmaya çalışmak yerine, aciliyet durumlarına göre çalışmak yoğunluğu azaltacaktır” şeklinde yanıt verilmesi etkileyici olabilir. İşe alım uzmanları şirkete en çok çalışanı değil, en mantıklı, en akıllı çözümleri olanı almak isterler.

2. Bu iş pozisyonu için nitelikleriniz biraz fazla değil mi?

Eğer işinizde deneyim süreniz ve akademik eğitiminiz genelin bir tık daha üzerindeyse bu soruyla karşılaşma olasılığınız yüksek. Bu soru aslında sizin bu işte sıkılıp sıkılmayacağınızı, daha önceki işlerinize göre belki bir tık daha kolay ya da az nitelik gerektiren işle tatmin olup olamayacağınızı öğrenmek için sorulmaktadır. Siz bu işi gerçekten istiyorsanız, işe alım uzmanını bu konuda ikna etmeniz gerekebilir. Bu bağlamda “Bu işten daha yoğun ve zor olan işleri başarmış olmam sizin için de bir avantaj olabilir. İşinde çok tecrübeli biriyle çalışmak şirketinize fayda sağlayacaktır” gibi yanıtlar karşınızdaki kişi ya da kişileri ikna edebilir. Bu konuda olası yanlış anlama ya da kafa karışıklıklarını önlemek adına “Tecrübeli olduğum alanda daha mutlu ve başarılı olabileceğime inanıyorum. Bu işyerinin sunacağı maddi imkanlar benim için cezp edici” şeklinde ifadeler de kullanılabilir.

3. Bir işi zamanında bitiremezseniz nasıl bir yol izlersiniz?

Bu soruya verilen yanıta göre adayın kriz dönemindeki, az zaman, çok iş durumdaki davranışsal eğilimi ölçülmeye çalışılır. Zira hemen herkesin işlerini yetiştiremediği, bitiremediği dönemler olmaktadır. Ancak bununla başa çıkma yöntemi kişinin profesyonellik derecesini gösterir. İşe alım uzmanları, adayın sorunları ele alma biçimlerini, çözüm stratejilerini bu soruya verilen yanıtla anlayabilecektir. Adayın “Ben bana verilen bütün işleri zamanında yetiştiririm. Yöneticim nasıl takdir ederse o şekilde çalışırım” gibi yanıtları işe alım uzmanı için sıkıcı, itici ve gerçekdışı olmaktadır. Ancak  “Başarmam gereken bir proje varsa, zamanında işleri öncelik sırasına koyarak, yapılacağı günleri de belirlemiş olurum. Bu sayede bitirmekte sorun yaşamam. Projeyi zamanında bitirememişsem mantıklı ve makul bir sebebim bulunmaktadır. Yöneticileri de geciktiğim bu süre içinde sebepten haberdar etmiş olurum” şeklinde daha gerçekçi yanıtlar verilebilir.

4. Hobileriniz nelerdir?

Çok basit bir soru gibi görünse de aslında hobiler, kişiler hakkında en fazla bilgi, ipucu veren hususlardır. Zira çalışma saatleri içinde herkesin ne yaptığı genel olarak bellidir. Ancak iş dışında kişilerin eğlenmek, zaman geçirmek için ilgilendikleri alanlar karakterlerini, yaşama bakışlarını gösterir. Aslında işe alım uzmanlarının kimler olduklarını biliyorsanız ve internet ortamında biraz araştırdıysanız onlarla ortak olabilecek hobilerden bahsetmeniz faydalı olabilir. Ne kadar profesyonel olursa olsun mülakatı yapan kişiler de duygusal anlamda bir yakınlık hissedebilirler. Bunun dışında hırslı, rekabetçi olduğunuzu hissettirecek hobiler yerine daha genele hitap eden, sıradan hobilerinizi anlatmanız doğru olacaktır. Özellikle takım ruhunu yansıtan, doğa ile özdeş hobiler bir tık daha olumlu izlenim yaratabilir.

5. Çalışma tarzınızı nasıl açıklarsınız?

Bir şirkete alınacak kişide aranan en önemli özellikler pozitif yaklaşım, takım ruhuyla iş birliği içinde çalışabilme ve çözüm odaklı düşünebilmedir. Aslına bakılırsa mülakatta vereceğiniz tüm yanıtlarda öncelikle bunları zihninizden geçirin. Özellikle de çalışma tarzınız sorulduğunda hızlı karar verebilen, rahatlıkla organize olabilen ve edebilen, proje bazlı çalışmayı seven bir kişi olduğunuzu belirtmek faydalı olacaktır.