Tag Archives: iş kanunu

İşe İade Davalarında Tazminat Hesaplanması

ise-iade-davasi-tazminat-hesaplama

İŞE İADE DAVALARINDA KARAR GEREĞİ ÖDENECEK TUTARIN HESAPLANMASI 

İş Hukuku uygulamamızda iş güvencesi hükümleri neticesinde 30 ve daha fazla çalışanın istihdam edildiği işyerlerinde iş akdi geçerli nedenle feshedilmeyen çalışanların işe iadelerini talep etme hakkı bulunmaktadır. 

Bu yazımızda işe iade davasının şartları ve yargılamasından ziyade İş Mahkemesi tarafından çalışanın işe iadesine karar verildiği hallerde kararın icrası süreci izah edilmektedir. 

Mahkeme gerçekleşen feshin geçersiz olduğu kanaatinde ise çalışanın işe iadesine ve boşta geçen süreye yönelik en fazla 4 aylık ücretin çalışana ödenmesine karar vermektedir. Bu kalemin haricinde çalışanın kıdemine göre değişmekle 4 ile 8 aylık ücret arasında işe alınmama halinde tazminatın çalışana ödenmesine hükmedilmektedir. 

Davacının kararın kesinleştiğinin kendisine tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde işverene işe başlatılmak için başvuru yapması ve işverenin yapılan başvuru sonrasında 1 aylık süre içerisinde davacı çalışanı işe başlatma yükümlülüğü bulunmaktadır. Mahkemenin takdir etmiş olduğu 4 ay ile 8 ay arasında değişen tazminat tutarı çalışanın başvurusu karşısında davacının işe başlatılmaması halinde geçerli olacaktır. O halde davacının başvurusunun kabul görmesi halinde işveren sadece 4 aylık boşta geçen sürenin ücretini ödeyecektir. 

Ancak uygulamada boşta geçen süreye istinaden tespit olunan 4 aylık ücret ve işe başlatmama tazminatı olarak belirlenen 4 ile 8 ay arasında değişen ücretin hesaplamasından kaynaklanan sorunlar oluşmaktadır. 

İşe başlatmama tazminatı brüt olarak hesaplanacak ancak buna karşın boşta geçen süreye ilişkin tespit edilen 4 aylık ücret çalışana ödenirken gelir vergisi kesintisi yapılarak ödenecektir. Boşta geçen süreye ilişkin 4 aylık ücret hesaplanırken çalışanın yemek, yol ve sair para ile ölçülebilen hakları da tutarın belirlenmesinde dikkate alınacağı uygulamada çoğu zaman gözden kaçmaktadır. 

İŞE BAŞLATMAMA HALİNDE ÖDENECEK TAZMİNAT KALEMİNDEN GELİR VERGİSİ KESİNTİSİ YAPILMAYACAKTIR 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu işe başlatmama halinde ödenecek olan tutarın tazminat kalemi olması nedeniyle istisna olarak belirlemiştir. Bu nedenle işe başlatmama halinde ödenecek tazminattan gelir vergisi kesintisi yapılmayacak ancak damga vergisi hesaba dahil edilecektir. 

İŞYERİNDE UYGULANAN ZAM UYGULAMASI HESAPLAMADA DİKKATE ALINACAKTIR 

Hesaplamaya temel alınan aylık ücret belirlenirken işyerinde yargılama sürecinde çalışanların ücretlerinde zam uygulandı ise çalışanın güncel olarak zam uygulanmış haliyle maaşı belirlenmelidir. 

Bir başka önemli nokta işe davacı çalışanın işe alınmaması halinde işverenin davacıyı işe başlatmadığını bildirdiği tarih itibariyle çalışana önceden ödenmiş ise izin ücreti, kıdem ve varsa ihbar tazminatı farklarını hesaplaması ve ödemesi gerekmektedir. Zira boşta geçen 4 aylık süre çalışma süresine eklenmiş olacak ve bu nedenle doğabilecek farklar çalışana ödenmesi gerekecektir. 

Uygulamada yargılama sürelerinin uzaması nedeniyle kıdem tazminatında baz alınan tavan ücretlerin değişmesi gündeme gelmektedir. Böyle bir durumda işe başlatılmadığının çalışana bildirildiği tarih itibariyle geçerli olan tavan ücret baz alınarak kıdem tazminatında oluşabilecek fark hesaplanmalı ve çalışana ödenmelidir. 

4 AYLIK DÖNEME İLİŞKİN SİGORTALILIK 

Boşta geçen 4 aylık sürece ilişkin ücretin ödenmesi haricinde işverenin bir diğer yükümlüğü ise bu dönemi SGK ya bildirmesi ve sigorta primlerini yatırmasıdır. Yukarıda belirttiğimiz üzere 4 aylık süre işçinin çalışma süresine eklenmektedir. 

Yukarıda özetle izah edilen hesap kriterlerine uyulmaması halinde çalışanın İş Mahkemesi nezdinde açacağı dava ile eksik yapılan ödemelerin tahsilini sağlaması mümkün olacaktır. 

İşe İade Davası Hakkında Bilmeniz Gerekenler

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi gereğince işverenin geçerli bir nedene dayanmadan ya da hiçbir neden göstermeden, çalışanını işten çıkartması durumunda, çalışanlara iş güvencesi sağlamak amacı ile ortaya çıkan iş davalarıdır. İşe iade davaları ile iş ilişkisinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi amaçlanmaktadır.

İşe İade Davası İçin Gerekli Koşullar

– Çalışanın işyerinde en az 6 aydır çalışıyor olması,

– İşyerinde 30 ve üzeri personel çalışıyor olması,

– Sebepsiz yere çalışan işten çıkartılmışsa ya da işten çıkartılma sebebi gerçeği yansıtmıyorsa,

– İş sözleşmenizin belirsiz süreli olması,

– Sözleşmenin işveren tarafından feshedilmiş olması

İşe İade Davası Açma Süresi

İşe iade davaları konusunda yukarıda maddelenen şartların dışında en fazla dikkat edilmesi gereken nokta, işe iade davası açma süresidir. İşe iade davası açmak için, çalışanın iş sözleşmesinin fesih edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde başvuru yapması gerekmektedir. Bu bir aylık sürenin geçmesi durumunda dava açılamaz.

Çalışandan Savunma Alınması

İş Kanunu gereğince, işyerinde ortaya çıkan olumsuz bir durumda çalışanın iş akdi hemen feshedilemez. İşveren mutlak surette konuyla ilgili çalışanın savunmasını almak durumundadır. Bu savunmanın da mutlaka yazılı olarak alınması gerekmektedir. Çalışan savunmasını yapmak istemez ve yapmaz ise, işveren bu konuda tutanak tutarak durumu tespit altına almak durumundadır.

İşe İade Davası Tazminatı

Bu davalarda iş akdinin feshinin geçersizliği ortaya çıkarsa çalışana en fazla 4 aya kadar olan ücreti tutarında tazminatı ödemesi yapılır. İşe iade kararı çıkmış bir çalışanın işveren tarafından işe başlatılmaması durumunda ise 8 aylık ücret tutarında iş güvencesi tazminatına da karar verilebilir.

İşe iade davası sonucunda mahkeme çalışanı haklı bulup işe iadesine karar verirse, işçi 10 gün içerisinde işe başlamak için işverenine başvuru yapmak durumundadır. Bu başvurunun nasıl yapılacağı ile ilgili herhangi bir usul belirlenmemiştir ancak sözlü başvuruyu ispatlamak zor olacağından, noter kanalı ile başvuru yapılması daha sağlıklıdır.

İşveren bir ay içerisinde kişiyi işe başlatmaz ise, mahkeme tarafından belirlenen tazminatı ödemekle yükümlüdür.

İşe İade Davası Süresinde Başka Yerde Çalışabilir Miyim ?

İşe iade davası açtıktan sonra farklı şirketlerde çalışma hayatınıza devam edebilirsiniz. Bu konuda herhangi bir sorun bulunmamaktadır. Ancak işe iade davası sonuçlandığında mutlaka eski işyerine belirtilen sürelerde başvurunuzu yapmalısınız.