Tag Archives: iş görüşmesi soruları

En Sık Sorulan Mülakat Soruları ve Cevapları – 2

İş görüşmesi yapan pek çok işe alım uzmanının adaylara yönelttiği klasikleşmiş mülakat soruları vardır. Hangi iş kolu olursa olsun adayı daha yakından tanımak, belli durumlarda nasıl tepkiler vereceğini ve gelecek hedeflerini öğrenmek için gelenekselleşmiş sorulardan faydalanılır. Zira o iş için başvuru yapmış olan kişi zaten kendi uzmanlık alanıyla ilgili bilgilere hakimdir.

Mülakatlar da adayı kendi branşından sınav yapmak amaçlı uygulanmaz. Bu bağlamda mülakatların olmazsa olmazı olan bu sorular ve cevapları hakkında fikir sahibi olmak faydalı olacaktır.

  • Profesyonel yaşamınızdaki en güçlü yanınız hangisidir?

Bu soruyu yanıtlarken kesinlikle dürüst olmanız gerekmektedir. Mülakatı yapan kişilerin duymak istediklerini değil, sizin gerçekten kendinizi güçlü hissettiğiniz yanınızı söylemelisiniz. Bununla birlikte bu iş için en uygun olan güçlü yönünüzden bahsetmelisiniz. Ayrıca güçlü yönünüz size özel, özgü olmalıdır ki, klasik insan becerileri değil, ikna edici bir iletişim gücü ya da ilişki kurabilme gücü bunun için uygundur. Zira ilişki ve iletişimin önemsiz olduğu hiçbir iş kolu, pozisyonu yoktur. Ancak bahsettiğiniz bu güçlü yönünüzü de bir örnekle somutlaştırmayı unutmayınız.

  • En zayıf yönünüzün hangisi olduğunu düşünüyorsunuz?

Bu soruyu yönelten insan kaynakları uzmanı, sizin zayıf yönlerinizi öğrenmek istemekten çok, sizin dürüstlüğünüz ve kendinize karşı farkındalığınızı ölçmeye çalışmaktadır. “Zor durumlarda kendi hayatımdan önce, şirketin çıkarlarını düşünürüm” ya da “Zayıf bir yönüm yok, mükemmelim” gibi yanıtlar kesinlikle yanlıştır. Bu sorunun yanıtında kendinizi küçümseyici ya da övücü ifadelerden kaçının, gerçekçi olmaya çalışın. Örneğin “Topluluk önünde konuşmak beni strese sokar. Ancak son dönemlerde bununla ilgili seminer ve eğitimlere katıldım. Bunu aşmak üzereyim” gibi bir yanıtla hem zayıf yönünüzü dürüstçe söylemiş hem de sorunu da çözdüğünüzü anlatmış olursunuz.

  • İşte karşılaştığınız zor ve karmaşık bir durumu ve bunu nasıl çözdüğünüzü anlatır mısınız?

Her iş yerinde karmaşık, sorunlu, kaotik anlar, dönemler olmaktadır. Her işveren böyle durumlarla başa çıkabilecek, sorunlara çözüm odaklı yaklaşabilecek personele ihtiyaç duyar. İşte bu soru da adayın sorunlu durumlara nasıl yaklaştığı ve bunları nasıl çözdüğünü öğrenmeye yöneliktir. Bir iş görüşmesinde her aday gayet pozitif, sevimli ve halinden memnun görünmek ister. Ancak işe alındığında neler olacak, büyük bir sorun çıktığında nasıl bir tutum sergilenecek çoğu zaman bunu mülakattan anlamak zordur. Ama bazı ipuçları yakalanabilir. Burada adayın olaya, duruma odaklanması ve profesyonel, üretim odaklı, mümkünse mutlu sonla biten bir tutum sergilemesi gerekir.

  • Beş yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz?

Bu soruyu yanıtlarken dürüst ve kendinize has bir yol izleyin. Zira işe alım uzmanı vereceğiniz yanıta göre sizin yeterince gerçekçi, hırslı olup olmadığınızı ve sizin hedeflerinizin bu işle uyuşup uyuşmadığını anlamaya çalışacaktır. Bu bakımdan yanıtınız sizi bu işle ulaştırabilecek hedefleri içermelidir.

  • Hayalinizdeki meslek, iş hangisidir?

Bir önceki soruyla paralel olarak yanıtlanması gereken bir sorudur. Bu soruda amaç başvuru yaptığınız işin sizin hayalleriniz, hedeflerinizle ne kadar uyuştuğunu görmektir. Normal şartlar altında hayaliniz NBA’de basketbol oynamak olabilir. Ancak bu iş görüşmesinde bu tür yanıtlara yer yok, gerçekçi ve o iş ile uyuşacak bir hayal bulmalısınız.

  • Başka hangi şirketlerle görüşme yaptınız?

Pek çok iş görüşmesinde bu soru yöneltilir. Zira insan kaynakları uzmanları sizin bu sektörde çalışmak için ne kadar hırslı, istekli ve ciddi olduğunuzu görmek isterler. Burada en doğru yaklaşım aynı sektördeki firmalarla görüşme yapmış olmanız şeklindedir. Bu sayede o iş alanıyla ilgili yeti ve özelliklere sahip olduğunuz ve diğer firmalar tarafından da görüşmeye çağrılmaya yetecek nitelikte olduğunuz izlenimi oluşturabilirsiniz.  Ancak burada dikkat etmeniz gereken husus, şirketlerin hepsinin aynı sektörde olması ve başvuru yaptığınız pozisyonların çeşitlilik göstermesidir. Böylelikle niteliklerinizin sadece bir değil, birkaç iş pozisyonu için uygun olduğunu gösterebilirsiniz.

En Sık Sorulan Mülakat Soruları ve Cevapları

Diyelim ki bir mülakata çağrıldınız ve bu mülakatta karşılaşacağınız soruları, onlara verilebilecek en mantıklı yanıtları biliyor olsaydınız güzel olmaz mıydı? Elbette mükemmel olurdu. Maalesef ki, kimse akıl okumak gibi bir yetiye sahip değil.

Ancak her iş kolunda yapılan mülakatlarda en sık olarak yöneltilen mülakat soruları bir araya getirip, onlara verilebilecek en akılcı, uygun yanıtlar sıralanabilir. Tabi ki burada bahsi geçen soru ve yanıtların ezberlenmesi değil, aksine adayın kendi karakteri, nitelikleri doğrultusunda değişerek özümsenmesi gerekmektedir.

Mülakatlarda genel olarak kullanılan sorular ve onlara verilebilecek uygun cevaplar, işverenin adaylarda tam olarak ne aradığı gibi hususlara hakim olmak, görüşmenin aday için daha rahat geçmesine olanak verecektir.

  • Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?

Basit gibi görünen bu soru, aslında mülakatın seyri için hayati önem taşımaktadır. Burada kendi kişisel ve profesyonel hikayenizin tamamını anlatmaya çalışma yoluna gitmeyin. Bunun yerine neden sizin bu iş için en uygun aday olduğunuzu gösteren, sizi özetleyen anahtar vakalardan söz etmeye çalışın. İşe alım uzmanlarının özellikle bilmesini istediğiniz 2-3 tane özel başarı ve deneyimden bahsederek başlayın. Ardından en son iş yerinizdeki görevinizdeki başarınızla ilgili birkaç cümle ekleyin. Bu soruya verilen yanıtın gereksiz ayrıntılarla uzatılmamasında fayda vardır.

  • Bu iş ilanını nereden öğrendiniz?

Bu da basit gibi görünen, ancak sizin bu işi ne kadar istediğinizi ve bu firmayla ne kadar ilgilendiğinizi gösterebileceğiniz bir sorudur. Örneğin bu işi bir arkadaşınız ya da profesyonel ilişkiniz olan birinden duyduysanız, burada kişinin adını, hangi pozisyonda çalıştığını söylemeniz doğru olacaktır. Bu sayede işi öğrendikten sonra ne kadar heyecanlandığınızı ve işe alınmayı ne çok istediğinizi de anlatma olanağı bulursunuz. Ayrıca iş ilanını her hangi bir internet sitesi, kariyer sayfası ya da dergide gördüyseniz bunu da açıkça söylemeniz gerekir. Bu şekilde pek çok iş ilanı arasından neden bu işle ilgilendiğinizi de anlatabilirsiniz.

  • Bu firma hakkında neler biliyorsunuz?

İş ilanına başvuru yapmayı düşünen her aday firmanın internet sitesindeki “hakkımızda” sekmesindeki bilgileri okur ve oradaki genel bilgileri öğrenir. Siz mülakata çağrıldığınızda bu soruya ayırt edici bir yanıt vermek istiyorsanız, daha fazlasına hakim olmalısınız. Mülakatta sizin firma ve başvurduğunuz bu pozisyon hakkındaki genel bilgileriniz merak edilmez, bu şirkette çalışmayı, bu iş pozisyonuna alınmayı neden ve ne kadar istediğiniz önem taşır. Bu bakımdan firma hakkında edindiğiniz bilgileri bu yönde kullanmaya çalışın. “Burada sizi heyecanlandıran neydi” sorusunun yanıtını hazırlayın. İşte bunun için firmanın hedefleri, rekabet ettiği diğer firmalar önemlidir. Anlatımınızda birkaç tane etkileyici anahtar sözcük, cümle bulun. Firmanın resmi internet sitesinde kendisini anlatırken kullandığı cümleleri, kendi sözcüklerinizle yeniden oluşturup mülakatta kullanmanız işe yarayacaktır. Örneğin “ben bu iş pozisyonu için gerçekten uygun olduğumu düşünüyorum. Çünkü ……” ya da “Ben ……………. Hedeflerin gerçekleşebilirliğine inanıyorum” gibi cümleler sizin hedef ve düşüncelerinizin firma ile paralellik gösterdiği izlenimi uyandıracaktır.

  • Neden bu işi istiyorsunuz?

Tüm şirketler kendileriyle çalışmaya hevesli, istekli ve ihtiyaç duyulan niteliklere sahip birilerini işe almak ister. Bu iş yerinde neden çalışmak istediğiniz sorusuna verilebilecek çok can alıcı bir yanıtınız yoksa muhtemelen yeni bir işe başvurmanız gerekecektir. Öncelikle bu işi ne kadar istediğinizi ve sizin bu iş için ne kadar uygun olduğunuzu anlatacak birkaç anahtar cümleniz olsun. Örneğin “Ben müşteri ilişkileri departmanında çalışmayı çok istiyorum. Çünkü sürekli insanlarla iletişim, ilişki halinde olmak ve birilerine yardımcı olabildiğimi görmek beni mutlu eder” gibi bir cümle uygun olacaktır. Bunun yanında neden o şirkette çalışmak istediğinizi de “Ben kişisel ve profesyonel gelişim, değişim hayranıyım. Sizin personelinizi geliştirmek adına uyguladığınız eğitim politikası, programı beni çok heyecanlandırdığı için bu takımın bir parçası olmayı istiyorum” diyebilirsiniz.

  • Neden sizi işe alalım?

Bu soruya uygun yanıtı bulabilmek biraz zor görünüyor. Ancak eğer size bu soru yöneltilmişse kendinizi şanslı hissetmelisiniz. Kendinizi, eğitimsel ve profesyonel yetilerinizi karşınızdakilere tam olarak yansıtabilmeniz için en uygun soru aslında budur. Bu sorunun yanıtını hazırlarken 3 tane temel noktayı gözden kaçırmamalısınız. Birincisi siz sadece işini yapıp bir kenara çekilecek personel değilsiniz, büyük çözümler, sonuçlar ortaya üretebilirsiniz ve diğer adaylardan çok daha kısa sürede bu firmanın çalışma rutinine, kültürel atmosferine uyum sağlayabilirsiniz. Bu üç önemli noktayı göz önünde bulundurarak neden bu iş için en uygun aday olduğunuzu açıklamalısınız.

  • Profesyonel yaşantınızdaki en büyük başarınız hangisiydi?

“Beni bu işe kabul edin” demenin en doğru yolu belki de bu sorunun yanıtından geçmektedir. Eski işyerlerinizdeki başarılarınızdan bahsetmek ve özellikle de en son işinizde elde ettiğiniz bir başarıyı doğru ifadelerle anlatmak size bu iş yerinin kapısını açabilir. Bunu anlatırken oluşturduğunuz sıralama çok önemlidir.

Mülakat öncesinde bu soruya hazırlanırken önce durumu oluşturun, işe alım uzmanlarının sizin özgeçmişinizde de görebileceği bu durumu giriş, gelişme, sonuç şeklinde özetleyin. Başlarken “son iş yerimde muhasebe departmanındaki faturalama işi benim görevimdi” gibi bir cümle kullanılabilir. Ardından olayın tam olarak da sizin etkinliğinize dayandığı bölümünü anlatın. En son olarak sizin inisiyatifi alışınızla ne oldu, ne değişti, nasıl bir sonuca ulaştı gibi sorulara yanıt verin.

Şirketimiz Hakkında Neler Biliyorsunuz Mülakat Sorusu

Bir iş yerine özgeçmişinizi göndermeden önce mutlaka o şirket hakkında genel bir araştırma yapın. Belki de sizin beklentilerinizi karşılamayacak ya da araştırmanın sonunda sizin için uygun bir yer olmadığı kanaatine varacaksınız.

Siz şirket hakkında genel bir araştırma yapıp sizin için doğru bir yer olduğuna karar verdiyseniz özgeçmişinizi gönderin. Bunun ardından firmadan size dönüş yapıldı ve mülakata çağrıldıysanız kesinlikle detaylı bir araştırmanın içine girmeniz gerekiyor. İnternet üzerinden ya da imkan varsa orada çalışan kişilerle görüşerek firma hakkında ayrıntılı bilgi edinmeye çalışın. Zira mülakatta ikna edici ve başarılı olabilmenin temel kurallarından birisi, kendinden, neden oraya başvuru yaptığından ve o firmanın size verebileceklerinden emin olmaktır.

Şirketimiz / Firmamız Hakkında Neler Biliyorsunuz? Bizi Araştırdınız Mı?

Siz görüşmeye gittiğinizde elinizin güçlü olması gerekir. Firma hakkında hemen herkesin bildiği genel yargıların ötesinde küçük ayrıntılardan haberdar olan aday ise kesinlikle diğerlerinin birkaç adım önüne geçebilecektir. Hatta tam olarak nereye, nasıl bir iş yerine girmek istediğini bilen kişi için mülakat eğlenceli ve karlı geçecektir. Bu arada mülakatların çoğunun sonunda iş görüşmesini yapan kişiler adaya her hangi bir sorusu olup olmadığını sorarlar. İşte bu durumda firma hakkında detaylı bilgi sahibi olan kişi hem kendi zekasını hem de olaya hakimiyetini gösterecek sorular yöneltebilir. İşte tüm bu işe yarar bilgileri edinmek için Google, LinkedIn, Facebook, Twitter gibi sosyal ağları ve arama motorlarını kullanabilirsiniz. Ayrıca sizin iş başvurusunda bulunduğunuz firmanın rakiplerini de tanımak işinize yarayabilir.

sirketimiz-hakkinda-neler-biliyorsunuz-mulakat

Google’da genel bir araştırma işinize yarayabilir

Google dünyada en yaygın kullanılan arama motorlarından birisidir. En önemliden, en önemsize, en basitten, en karmaşığa ne arasanız Google’da az ya da çok bilgi edinmeniz mümkündür. Bu bakımdan iş görüşmesine gideceğiniz firma hakkındaki en doğru kaynaklardan birisi Google olacaktır. Firma her hangi bir başarısı ya da durumu dolayısıyla gazetelere haber olduysa, basına yansıdıysa ulaşmanız mümkün olacaktır. Ayrıca firmanın büyüme, bölünme, başka bir alana yönelme planı var mı gibi sorunsallarda Google’dan yararlanmak doğru olacaktır.

Firmayı LinkedIn’den araştırmak doğru olacaktır

LinkedIn, profesyonel iş hayatına hitap eden bir sosyal paylaşım sitesidir. Bu sebeple iş ve kariyerle ilgili pek çok bilgi LinkedIn’de bulunabilmektedir. Bilgi teknolojilerinin de yoğun olarak kullanıldığı, uygulandığı LinkedIn’de firma hakkında araştırma yapmak sizin işinize yarayabilir. Zira pek çok firma bu sitede diğer sitelerde bulunmayan ilginç bilgileri paylaşmaktadır. Ayrıca firma her hangi bir profesyonel tartışmaya dahil olmuşsa gruplar aracılığıyla bunlara ulaşmanız mümkün olabilir.

Bu bağlamda firmanın katıldığı endüstri eğilimleri, yakın zamandaki fuar, davet, organizasyon hakkındaki bilgiler de LinkedIn Pulse’da bulunabilir. Bununla birlikte firmanın şu anki ya da daha önceki zamanlardaki çalışanlarının profillerini LinkedIn’de inceleyerek fikir sahibi olmak mümkündür. Onların akademik eğitimleri ve deneyimleri hakkında bilgi edinmek iş görüşmesinde size yol gösterici olacaktır.

Firmanın Facebook profilini mutlaka inceleyin

Facebook, dünya genelinde en yaygın kullanılan sosyal paylaşım ağlarından birisidir. Burada ilkokul arkadaşınız, iş yerindeki idareciniz ya da büyük bir firma hakkında çok ilginç bilgilere ulaşabilirsiniz. Pek çok şirketin aktif olarak kullanılan bir Facebook sayfası bulunmaktadır. Firmalar, etkinliklerini, başarılarını buradan paylaşmakta ve firma çalışanları hakkında bilgiye de Facebook’tan ulaşmak kolay olmaktadır. Bu bağlamda ister firma hakkında, ister mülakatı yapacak olan insan kaynakları uzmanları hakkında, isterse muhtemel iş arkadaşları hakkında bilgi sahibi olmak mümkün olacaktır.

Mülakat öncesi firmanın Twitter adresini ziyaret edin

Firmalar genellikle bir takım bilgileri, organizasyonları, başarılarını Twitter hesaplarından duyurmaktalar. Çok detaylı bilgi edinmek söz konusu olmasa da, bir fikir sahibi olmak adına bakmakta fayda vardır. Önemsiz gibi görünen ufak bir bilgi bile mülakatta size yardımcı olabilir. Zira iş görüşmesinde nasıl bir soru ya da yaklaşımla karşılaşacağınızı bilemezsiniz.

Firmanın rakipleri hakkında bilgi sahibi olun

İş görüşmelerinde önemli olan husus, sizin o firmaya ne kadar faydalı olabileceğinizi ifade edebilmenizdir. Bunun için de hem firma hakkında hem de firmanın yarıştığı rakipleri hakkında bilgi sahibi olmak önem taşımaktadır. Başvuru yaptığınız firmanın hangi kulvarda, kimlerle ve nasıl rekabet ettiğini bilmek mülakatta sizi daha güçlü kılacaktır.

Tanıdığınız kişilerin bu firma hakkındaki fikirlerini öğrenmeye çalışın

İş başvurusu yaptığınız firmanın ürünlerini, hizmetlerini kullanan, tanıyan, bilen kişiler varsa mutlaka onlarla görüşmeniz gerekir. Sizin sosyal ağlarda bulamadığınız bilgiler, asıl o firma ile müşteri ilişkisi kuran kişilerde bulunmaktadır. Firma hakkında öğreneceğiniz ilginç bir bilgi ve onu iş görüşmesinde en doğru yerde kullanmanız sizin o işe alınmanızı sağlayabilir.

Tüm bu kaynaklardan edinilen bilgileri en uygun şekilde ve doğru anda söylerseniz mülakatı yapanları etkileyebilirsiniz. Örneğin “…… ürününüzü kullandım, çok etkilendim. İşte bu sebeple sizinle çalışmak istiyorum” ya da “…….. hizmetinizi çok beğendim, ancak şu şekilde geliştirilirse çok daha iyi olacaktır” gibi ifadeler kesinlikle sizi birkaç adım öne geçirecektir.   

Mülakat Sorularına Verebileceğiniz En İyi Cevaplar

Mülakatlarda süre sınırlıdır ve bu süre içinde size yöneltilen sorulara hem en mantıklı hem de en sıra dışı yanıtları vermeniz gerekir. Sizin başvuru yaptığınız pozisyon için çok sayıda kişi başvuru yapmış ve bunların bir bölümü sizin gibi mülakata çağrılmıştır. Diğer adaylara da sizinkilerle benzer sorular yöneltileceği düşünüldüğünde, sizin yanıtlarınızın sıradanlıktan uzak olmasının değeri daha iyi anlaşılacaktır.

Başvuru yaptığınız işe alınıp alınmayacağınızın anahtarı işte bu orijinal yanıtlarda gizli olacaktır. Klasik mülakat soruları için olabildiğince yaratıcı ve stratejik yanıtlar hazırlamalısınız. Eğer mülakata çağrıldığınız işin sizin yaşamınız boyunca sahip olabileceğiniz en iyi iş olduğunu düşünüyorsanız, biraz şanssız sayılırsınız. Zira böyle durumların yaratacağı stres içinde hazırlanan yanıtlar sıra dışı olmak yerine daha çok garantici olacaktır. O işe alınmanın sizin için ne kadar önemli olduğunu gözden kaçırmayın, ancak rahat ve özgüveni yüksek kişilerin mülakatlarda daha başarılı olduklarını da hesaba katın.

Bu bağlamda mülakatların olmazsa olmazı konumunda olan sorulara verilecek en akıllıca yanıtları bulmanız için birkaç ipucu yol gösterici olacaktır.

• Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?
Mülakatların hepsinde karşılaşılan bu soru, adayı tanımaya yönelik bir sorudur. Burada özgeçmişinizde yazan teorik verilerin yanı sıra aslında karakteristik özellikleriniz de önem arz etmektedir. Bu soruya verdiğiniz yanıtta olumlu yönlerinizi öne çıkaracak, o firmaya verebileceğiniz katkıları fark ettirecek bir yol izlemenizde fayda vardır.
• Şu anki ya da en son işinizdeki pozisyonunuzdan bahseder misiniz?
Bu soru yanıtlanması en kolay ve en ucu açık mülakat sorularından birisidir. İşteki göreviniz, pozisyonunuz ne olursa olsun en parlak, en etkileyici yönlerden bahsetmeyi unutmayın. İşinizde sizin kontrolünüzde olan ve sizin çözdüğünüz durumları anlatmanız yerinde bir tercih olacaktır.
• Neden şu an yeni bir iş arıyorsunuz?
Bir önceki işinizden çıkarılmış, kendi isteğinizle ayrılmış ya da halen çalıştığınız halde memnun olmadığınız için yeni bir iş arıyor olabilirsiniz. Bu soruya dürüstçe, ancak negatif algılanmayacak bir dille yanıt vermelisiniz. Örneğin işinizle ilgili yaratıcı fikirlerinizi değerlendirecek alan bulamadığınız için ayrıldığınızı, farklı bir alana yönelmek istediğinizi söyleyebilirsiniz. Ancak esnek çalışma saatlerinden rahatsız olduğunuz, ücreti yetersiz bulduğunuz, yeterince tatil yapamadığınız gibi negatif yanıtlardan uzak durmanızda fayda vardır.
• Güçlü yönleriniz nelerdir?
Bu soru aslında sizi kendinizi ve yeterliliklerinizi en doğru anlatabilme olanağı sunan sorulardan birisidir. İşinizde ne kadar yaratıcı, çözüm odaklı, pozitif yönelimli, lider ruhlu olabileceğinizi örnekler vererek açıklayabilirsiniz. Bu soruya vereceğiniz yanıtla belki de geleceğinizin iş fırsatını yakalamış olabilirsiniz.
• En büyük zayıflığınız nedir?
Mülakatların en can alıcı, en tuzak sorularından birisi de zayıflıklarınızın anlatılması istenen bu sorudur. Çoğu aday genellikle “benim en büyük zayıflığım çok çalışmam” gibi politik yanıtlar vermekteler. Ancak alanında uzman kişiler bu yanıtın aslında tam da bir fiyasko olduğunun farkındadırlar. Bunun yerine daha gerçekçi ve pozitif yanıtlar vermeye çalışmak gerekir. Örneğin “yeni tanıştığım kişilere kendimi net anlatamayabiliyorum” ya da “topluluk önünde konuşmak beni endişelendiriyor” gibi daha gerçekçi zayıflıklardan bahsetmek gerekir.
• Neden bizimle çalışmak istiyorsunuz?
Mülakattaki tüm sorulara verilen yanıtlarda dürüst olmak önemlidir. Ancak burada kast edilen dürüstlük adayın anlamsız, saçma ya da işe alınmasını riske atacak özellikte olmamalıdır. Bu bakımdan “maaşı yüksek olduğu için sizin firmada çalışmak istiyorum” ya da “çalışma saatleri daha kısa olduğu için sizinle çalışmak istiyorum” gibi yanıtlar itici olacaktır. Ancak “gerçekleştirmek istediğim projeler ve kariyer hedeflerim için en uygun yerin burası olduğunu düşünüyorum” gibi bir yanıt mülakatı yapan kişileri tatmin edebilir.
• Neden sizi işe alalım?
Bu soruya vereceğiniz mantıklı bir yanıt, muhtemelen size firmanın kapısını açabilecektir. Başvuru yaptığınız firmaya neler katabileceğinizi düşünün, size özel profesyonel alandaki yetenek ve yeterliliklerinizden bahsedin. Örneğin o iş alanıyla ilgili yeni projeleriniz, fikirleriniz, uyumlu, disiplinli çalışma gibi özelliklerinizi anlatmanızda fayda vardır.
• Beş yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz?
Vizyon sahibi bir kişi için bu soru çok kolay yanıtlanabilecektir. Gelecek hedeflerinizden bahsedin ve kesinlikle gerçekçi olun. Yanıt verirken sadece kendinizin ilerlemesinden değil, işe alınırsa firmanın da sizinle birlikte gelişeceğinin altını çizin. Özellikle de yurt dışı bağlantılı eğitim, seminer programları ve yapmak istediğiniz iş bağlantılarından bahsedin.
• Bize bir sorunuz var mı?
Burada herhangi bir sorunuzun olmadığını söylemek kesinlikle negatif bir algı yaratacaktır. Bununla birlikte maaş veya izin günlerini sormak da hoş karşılanmayabilir. Ancak firmanın sunduğu eğitim ve profesyonel gelişim olanakları, projelere nasıl bakıldığı, yurt dışı bağlantılarının ne boyutta olduğu gibi sorular yöneltilebilir.

Mülakat Sırasında Başarılarınızı Nasıl Anlatmalısınız?

Eğitiminiz, kariyeriniz, deneyiminiz, kişisel yeterlilikleriniz hangi ölçüde olursa olsun, siz bunları etkili bir şekilde anlatamıyorsanız, mülakatın başarı ile sonuçlanması pek mümkün olmaz. İş görüşmelerinde ne söylediğinizden çok bunu nasıl söylediğiniz, konuşurken kullandığınız jest, mimik, beden dili önemlidir. Çok etkileyici bir eğitim ve iş geçmişine sahip olan, geçmişi başarılarla dolu olan pek çok kişi insan kaynakları uzmanlarına bu başarılarını anlatmakta zorlanmaktadırlar.

mulakatta-basarilari-guclu-yonleri-anlatmanin-yollari

Böyle durumlarda da ne o eğitimin ne de iş deneyiminin işe alınmada bir faydası olmayabilir. Nitelikleri daha alt seviyede olduğu halde iletişime açık, özgüveni yüksek ve kendini doğru anlatabilen kişiler mülakatlarda her zaman diğerlerinin bir adım önüne geçerler. Burada sizin geçmişteki başarılarınızı anlatmak, bu tecrübelerinizi gelecekte çok daha etkili kullanabileceğinizi hem sözel hem de davranışsal olarak karşınızdakilere iletebilmelisiniz.

İnsan kaynakları uzmanları için hem sizin işinizdeki profesyonelliğiniz, hem duygularınızı yitirmeden gösterdiğiniz tepkiler hem de her daim ileriye dönük motivasyonunuz gözle görülür olmalıdır. Ancak hitabet, özgüven ve kendini ifade edebilme yeteneği de kendi içinde belli bir mantığı, sistematiği olan, öğrenilebilir yetilerdir. Sadece her konuda olduğu gibi hazırlık yapıp şema oluşturmak ve hikayenizi doğru sıraya koyabilmektir.

Başarılarınızı anlatmak için öncelikle hazırlık yapmalısınız
İş görüşmelerinde adayların eğitim ve iş başarılarından bahsetmeleri istenir. Ancak bunların hangileri daha önemli, hangi sırayla anlatılmalı, hangisine ne kadar süre ayrılmalı gibi sorunsallar adayların kafalarında soru işaretlerine sebep olmaktadır. Bir iş görüşmesinde öncelikle iş yaşamındaki başarılardan bahsetmek esastır. Elbette en son işinizden başlayarak başarılarınızı sıralayabilirsiniz. Ancak henüz yeni mezunsanız ve bir iş deneyiminiz yoksa başarı öyküsü sizin için daha farklı bir yol izlemelidir.

Örneğin eğitiminiz esnasında staj deneyiminiz olduysa öncelikle bunu anlatmanızda fayda vardır. Zira staj yaptığınız firmada işi öğrendiğinizin altını çizebilirsiniz. Bununla birlikte eğitiminiz sırasında gönüllü olarak katıldığınız kulüpler, toplum hizmeti çalışmaları, varsa yurtdışı ile bağlantılı eğitim programlarından bahsetmeniz uygun olacaktır. Başarı öykünüzün yeterince etkili olup olmaması daha çok anlattıklarınızın, görüşme yaptığınız işle olan bağlantısına bağlıdır. Geçmiş öykünüzle şu an alınmayı beklediğiniz iş ne kadar uyumlu ise mülakatın başarısı o kadar yüksek olacaktır.

İşte tüm bunların işe yarayabilmesi, etkili olabilmesi için başarı olarak gördüklerinizin doğru yerde ve doğru sırada anlatılmasına bağlıdır. Örneğin liderlik özellikleriyle ilgili bir durumda anlatacağınız öykü farklı, motivasyon artırma ile ilgili bir konuda anlatacağınız başarı öyküsü farklı olmalıdır.

Başarı öykünüzü bölümlere ayırın
Başarı öykünüzü en anlaşılır ve etkili anlatabilmek için öncelikle olay ve durumları sıraya koymanız gerekmektedir. Bu öyküde en önemli olan hususlar nelerse onlardan başlamak doğru olacaktır. Klasik bir kompozisyon yazar gibi giriş gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşan bir başarı öyküsü oluşturun ve bunu yazıya dökün. Ancak bu öyküde öncelikle kim, nerede, ne zaman, nasıl gibi soruların yanıtlarını verin. Durumu bu şekilde kısaca anlattıktan sonra, bu olayın neden önemli olduğunu, siz aktif olarak bunun içinde yer almasaydınız nasıl sonuçlanabileceğini anlatın.

En son olarak da sizin etkinizle olayın nasıl başarıyla sonuçlandığından, sorunun çözüldüğünden bahsedin. Bu son aşamada kendi etkinizin altını çizmeye özen gösterin bu sayede hem liderlik hem de çözüm odaklı çalışma becerilerinizi anlatabilmiş olursunuz. Tabi ki burada bahsi geçen durum kesinlikle birkaç belki de 5 dakikaya sığabilecek uzunlukta olmalıdır. Hayat hikayenizi değil, sadece sizin sayenizde olumlu sonuçlanan bir olayı anlatacaksınız.

Başarı hikayeleriniz çeşitli olmalı
Mülakata gidecek olan kişinin zihni değişik alanlarda, değişik özellikleri yansıtacak başarı öyküleriyle dolu olmalıdır. Bir öykülerin hepsi sizin farklı olumlu özelliklerinizi ön plana çıkaracak nitelikleri taşımalıdır. Örneğin lider vasfınızı kullanarak çözdüğünüz bir sorundan bahseden başarı hikayesi, kriz anında çözüm odaklı davranarak elde ettiğiniz bir başarı, iş yerindeki pozisyonunuzu önemsemeden katıldığınız bir takım çalışması, inisiyatifi ele alarak başardığınız bir iş gibi pek çok alanda farklı başarı öyküleriniz olmalıdır.

Mülakat esnasında işe alım uzmanlarının talepleri ya da soruları doğrultusunda en uygun olan hikayeyi seçip anlatmalısınız. İşte bunun için mutlaka daha önceden başarı hikayelerinizi belirlemiş, bunu yazıya dökmüş ve zihninizde sıralamış olmanız gerekmektedir.

Mülakatta Kendinizi İyi Bir Şekilde Tanıtmanın Yolları

Mülakatta yöneltilen onlarca sorudan hiç birisi adayın kendisini tanıtmasına yönelik olanlardan daha önemli değildir. Aday hakkında teorik bilgiler zaten özgeçmişte yazılı olarak bulunmaktadır. Ancak adayın kendisini kendi ağzından dinlerken psikolojik, karakteristik, zihinsel pek çok detay gözler önüne serilmektedir. Aday kendisini anlatırken, insan kaynakları uzmanı adayın özgeçmişine yazdığı bilgilerin doğru olup olmadığı, o iş pozisyonu için uygun kişi olup olmadığını, adayın kültürel birikimini ve özgüven seviyesini kolayca görebilir.

mulakatta-kendini-iyi-tanitma

Adaya kendi yeterliliklerini, iş deneyimlerini, kariyer hedeflerini anlatırken, adaya yöneltilen yönlendirici sorularla bu görüşme bir monologdan çıkar ve gerçek bir diyaloga dönüşür. Bu diyalog sayesinde aday, hayalindeki kişinin yaşamını değil, birebir kendi yaşamını anlatır. İşte bu gerçeklik de aslında adayın işe alınıp alınmamasında esas rolü oynar. Bu sebeple hem adayın hem de iş görüşmesini yapan kişinin mülakatın kendini tanıtma, kendinden bahsetme aşamasına diğerler aşamalardan daha iyi hazırlanmaları gerekir.

“Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?” sorusuna nasıl hazırlanılır?
Her mülakatın olmazsa olmaz sorusu “Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?” şeklindedir. İşte bu soru genellikle mülakatın başında yöneltildiği için aslında bu görüşmenin seyrini ve belki de sonucunu etkileyici niteliğe sahiptir. Bu bakımdan işe alım uzmanı adayın hangi söz ve ifadelerinin ne anlama geldiğini çözebilecek, değerlendirebilecek donanımda olmalı ve doğru sorularla adayı yönlendirebilmelidir. Aday ise kendi geçmiş iş yaşamında nelerin önemli, nelerin etkileyici olduğu ve bunların hangi sırayla anlatılması gerektiği ile ilgili hazırlık yapmalıdır. Genellikle adaylar olası mülakat sorularını araştırır ve onlara verilebilecek en mantıklı cevapları zihnine kaydeder. Ancak kendisini tanıtma konusunda bir hazırlığa ihtiyaç duymaz ve dolayısıyla mülakatta gelişigüzel bir biçimde kendisinden bahseder.

Oysaki adayın vereceği kişisel bilgiler, mülakatı gerçekleştiren kişileri olumlu ya da olumsuz etkileyici özellikte olacaktır. Bu kişisel ifadelerden genel yargılara ulaşabilecek, adayın profesyonel iş yaşantısına bakışıyla ilgili çıkarımlarda bulunabilecek insan kaynakları uzmanları için adayın kendisinden bahsettiği süreç çok önemlidir. Adaylar kendilerinden bahsederken açık, net, kesinlikle dürüst bir yol izlemeli, profesyonel iş üslubunun dışına çıkmadan samimi bir dil kullanmalılar. Adayın konuşurken göz işe alım uzmanlarıyla göz teması kurması, kızgın, öfkeli, asabi değil, hafif gülümser gibi sıcak bir mimikle konuşmaya özen göstermesi olumlu bir etki verecektir.

Mülakatta kendinizden bahsederken duygusal değil mantıklı olun
Mülakatta kendinizden bahsetmeniz istendiğinde genel yaşam eğilimlerinizden, yaklaşım biçimlerinizde, iş deneyimlerinizden ve size kattığı değerlerden söz açarken mantıklı ve makul bir dil ve sıra kullanın. Siz ciddiyetle bir önceki işinizdeki başarılarınızdan bahsederken işe alım uzmanı size internette kolayca bulabileceğiniz, size saçma gelen, mantıksız bir soru yöneltebilir. Böyle bir durumda kesinlikle ciddiyetinizi kaybetmeden, sorunun ne kadar saçma olduğuna aldırmadan sizce en mantıklı olan cevabı vermelisiniz. Ayrıca bu sorunun sizin motivasyonunuzu, ciddiyetinizi olumsuz etkilemesine izin vermeyin.

Bunun tam tersi durumlarda da mantık çerçevesinden ayrılmamaya özen göstermeniz gerekir. Şöyle ki bir mülakatın sonucu için yaşamsal değer taşıyan sorular da siz kendinizden bahsederken yöneltilebilir. Örneğin “iş ortamımızı beğendiniz mi, neden?”, gelecekteki yöneticinizin nasıl biri olmasını istersiniz?”, “sizce bu işte yükselme şansınız var mı, neden, nasıl?” gibi sorular siz kendinizden bahsettiğiniz süreçte yöneltilirse konsantrasyonunuz bozulabilir.

Bu bakımdan kendinizi tanıtırken anlatmayı planladığınız hususlara bu tür soruların yanıtlarını da eklemeye, iliştirmeye çalışın. Unutmamalısınız ki mülakatı yöneten kişi ya da kişiler her ne kadar insan kaynakları uzmanları gibi görülse de aslında anlatacaklarınız ve sorulara vereceğiniz yanıtlarla aslında süreci siz yönlendirebilirsiniz. Bu esnada özgüveninizin yüksek olması, duruşunuzun dik olması, bu işi yapabileceğinize ve en çok sizin hak ettiğinize inanıyor olmanız size yetecektir.

Mülakatı Olumsuz Etkileyecek 5 Cümle

Mülakatlar, teorik bilgilerin ötesinde fikir, algı ve yargıların işe koyulduğu bir iş görüşmesidir. Çoğu zaman size çok mükemmel görünen özellik ve kriterler görüşmeyi yapan insan kaynakları uzmanları için pek fazla bir şey ifade etmeyebilir. Siz eğitim, deneyim, kariyerinizin ne kadar mükemmel olduğundan bahsettiğinizi zannedip ümitlenirken, arada söz ettiğiniz ve size önemsiz gelen detaylar bu iş görüşmesinin sizin için olumsuz sonlanmasına sebep olabilir.

Bu bakımdan iş görüşmesinde hem özgeçmişinizin ne kadar dolu olduğu hem sizin kendinizi nasıl anlattığınız hem beden dilinizi nasıl kullandığınız hem sizin farkına varmadığınız mini ayrıntılar önem taşımaktadır. Hemen her anınızın, sözünüzün, davranışınızın hayati önem taşıdığı mülakatlarda, işe alım uzmanlarının görüşmeyi sonlandırmasına ya da bu işi kaybetmenize sebep olacak cümlelerden uzak durun.

1. “Trafik çok yoğun olduğu için geç kaldım”
Mülakat için çağrıldığınız bu iş belki de sizin yaşamınızın fırsatı olabilir. Zaten bir firmaya özgeçmişinizi gönderdiyseniz, o işte çalışmayı istiyorsunuz demektir. İşte bu sebeple işe alınmanızın ilk adımı olan bu iş görüşmesine olumlu başlaması da sizin için çok önemlidir. İnsan kaynakları uzmanlarının adaylarda aradığı ilk özelliklerden birisi kesinlikle dakik olmalarıdır. İş görüşmesine ne yarım saat gibi çok erken ne de 1 dakika bile olsa geç gitmemeye özen gösterin. Bu bakımdan mülakatın yapılacağı yere bir gün önceden gidip mesafenin ne kadar olduğuna bakmanızda fayda var.

Ayrıca görüşmeye gideceğiniz gün olası bir trafik yoğunluğunu, kaza durumunu hesaba katarak evden çıkın. Eğer geç kalmanıza sebep olan her hangi bir aksilik çıktıysa, mülakat saati gelmeden mutlaka haber verin. Ancak bu en olumsuz durumda akla gelmesi gereken husustur. Zira “üzgünüm, trafik çok yoğun olduğu için geç kaldım” gibi bir cümle sizi diğer adayların birkaç adım gerisine atacaktır. Bunun için siz geç kalmamak için elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışın.

2. “Eski yöneticim sorunları olan biriydi”
Her mülakatın olmazsa olmaz sorularından birisi, en son işinizden neden ayrıldığınızdır. İşte bu soruya yanıt verirken eski işinizi ya da yöneticinizi kötüleyici ifadelerden kaçınmalısınız. Diğer kişileri suçlayıcı bir yaklaşım, insan kaynakları uzmanları tarafından olumsuz algılanacaktır. Siz eski işinizle ilgili olumsuzluklardan bahsetmek yerine, kendinizin olumlu yönlerini ya da olumsuzlukların size katmış olabileceklerini ön plana çıkarmaya çalışın. Bu bağlamda kişilerle anlaşamadığınız için değil, yeni işinizde kendinizi daha çok geliştirebileceğinizi düşündüğünüz için bu işe başvuru yaptığınızı söyleyin.

3. “Özgeçmişimde yazıyor zaten”
Özgeçmişinizde yazan her ayrıntıyı çok net olarak biliyor olmalısınız. Bu sebeple de özgeçmişinizi doğru bilgilerle doldurun. Zira gerçeği yansıtmayan en küçük ayrıntı bile işe alım uzmanlarının dikkatini çekebilir ve sizi oradan yakalayabilirler. Özgeçmişinizle ilgili sorulabilecek her soruya çok net ve mantıklı açıklamalar yapabilecek kadar oradaki bilgilere hakim olun. Ayrıca yanınızda mutlaka birkaç tane özgeçmiş bulundurun. Eğer istenirse elinizdekilerden bir tanesini mülakatı yapanlara verebilirsiniz. Asla ve asla size yöneltilen bir soruya “zaten özgeçmişimde yazıyor” ya da “özgeçmişimi size göndermiştim zaten” gibi ifadeler kullanmayın.

4. “Bir kalem verir misiniz not alayım”
Mülakat esnasında işe alım uzmanları size firma ve başvuru yaptığınız iş pozisyonu hakkında bilgi vereceklerdir. Bu bilgileri not almanız sizin için artı puan olacaktır. Ancak bunun için mülakatı yapan kişilerden kalem istemek, kesinlikle sizinle ilgili negatif bir algı yaratacaktır. Bu sebeple mülakata giderken yanınızda 1-2 tane kalem götürmeyi unutmayın. Mutlaka not almanız gereken bilgiler, ayrıntılar olacaktır.

5. “Sanırım öyleydi, pek emin değilim ama”
İş görüşmesinde kesinlikle açık, net ve kararlı bir tutum sergilemelisiniz. Zira size mülakatta kendinizi, akademik eğitimizi, özel yeterliliklerinizi ve kariyer hedeflerinizi anlatmanız için kısıtlı bir süre verilecek. Bu süreyi en doğru şekilde kullanmaya özen göstermelisiniz. Mülakatta kararsız, kendinden emin olmayan, şüpheli ifadeler kullanmanız sizinle ilgili negatif algı yaratacaktır. Bunu önlemek adına bildiğiniz ya da bilmediğiniz her konuda net olmaya özen gösterin. Emin olduğunuz hususlarda açık ve net cümleler kullanın. Ancak emin değilseniz ya da o konuda bir bilginiz yoksa yine net bir şekilde bilmediğinizi söyleyin. Zira herkes karşısında dürüst birini bulmak ister.

En Çok Karşılaşacağınız Mülakat Soruları

Mülakat, bir iş pozisyonu için başvuru yapmış olan kişinin özgeçmişi incelendikten sonra adayın yüz yüze görüşmeye çağrılıp iş için uygun olup olmadığının belirlenmesi işlemidir. İş başvurusu yapan kişiler içinde özgeçmişi o iş için en uygun olan kişiler mülakata çağrılır ve adayın kariyer hedefleri, kişisel özellikleri ve yeterliliklerinin iş ile bağdaşıp bağdaşmadığı mülakatta değerlendirilir.

Mülakat soruları; genellikle adayın iletişim gücünü, kişisel özelliklerini, geçmiş iş deneyimlerini, gelecek hedeflerini, söz konusu işe ilgisini, genel kültür ve bilimsel altyapısını, duygusal ve akademik zekasını, liderlik özelliklerini ölçecek şekilde hazırlanmaktadır. Bunların yanında aslında hiç beklenmedik, kimi zaman o iş ile ilgili olmayan sorular da yöneltilerek adayın sürpriz durumlardaki yaklaşımını anlamak amaçlanır.

Mülakatlarda sıkça karşılaşılan temel iletişimsel soruların özellikleri
• Adayın genel bilgi birikimini ölçer.
• Bir diyalog oluşturma ve adayı aktifleştirme amaçlı kullanılır.
• Adayı özgürleştiren ve onu düşünmeye yönelten sorulardır.
• Adaya yeterliliklerini ispatlama imkanı verir.
• Adayı kışkırtarak onun gizli motivasyonunu dışarı çıkarmasını sağlar.
• Aday ve işveren arasında sempati uyandırabilir.
• Soruları soran kişinin görüşmeyi yönlendirmesine olanak tanır.

Kişisel özellikleri keşfetmeye yönelik mülakat soruları
• Bize biraz kendinizden bahseder misiniz?
• Kişisel amaçlarınızdan bahseder misiniz?
• Niçin işinizi değiştirmek istiyorsunuz?
• Güçlü ve zayıf yönleriniz nelerdir?
• Neler sizi en çok mutlu eder?
• Sizi en çok neler sinirlendirir?
• Hobileriniz nelerdir?
• Sizi diğer adaylardan ayıran özellikler nelerdir?
• Aktif olarak katıldığınız kültürel etkinlikler var mı? Varsa nelerdir?
• Toplumda kendinizi nerede görmek istiyorsunuz?
• Sosyal yaşamdaki arkadaşlarınız ve iş arkadaşlarınızda neleri takdir edersiniz?
• Günlük yaşam içindeki hangi işleri severek, hangilerini istemeyerek yaparsınız?
• Takım çalışması sizin için ne ifade ediyor?
• Bir takım içinde çalışmayı sever misiniz? Takım çalışması ve işbirlikli çalışmaya yatkın mısınız?
• Hangi özellikteki insanlarla anlaşabilirsiniz, hangileriyle asla anlaşamazsınız?
• Karakteristik, duygusal, sosyal anlamda kendinizi nasıl değerlendirirsiniz? Örneğin duygusal, akılcı, mantıklı, kıskanç, hırslı gibi hangi sıfatlar sizi en iyi tanımlar?
• Asla aşmayacağınız sınırlarınız nelerdir?
• Takım arkadaşlarınız ya da yöneticileriniz tarafından eleştirilmeniz durumunda nasıl bir tepki verirsiniz?
• Sayılarla mı, yoksa sözcüklerle mi çalışmak sizi daha çok mutlu eder?
• Bir işi yapmak için kısıtlı bir zamanınız varsa ne hissedersiniz?
• Kariyerinizde ilerlemek için her hangi bir eğitim aldınız mı, almayı düşünüyor musunuz?

Adayın geçmiş kariyer yaşantısını öğrenmeye yönelik mülakat soruları
• Şimdiye kadar hangi işlerde çalıştınız?
• Şimdiye kadar karşılaştığınız en sorunlu iş neydi ve bu sorunu nasıl çözdünüz?
• İş yaşamınızdaki en üstün başarınız neydi?
• Şimdiye kadar çalıştığınız işyerleri arasında en çok başarılı olduğunuz yer hangisiydi? Neden?
• Kendinizi en başarısız hissettiğiniz iş hangisiydi?
• Hangi şartlar altında, hangi sebeple işinizi değiştirmek, işten ayrılmak istersiniz?
• Çok karlı ve etkileyici bir iş teklifini ancak hangi durumda reddedebilirsiniz?
• En son çalıştığınız firmadaki yöneticiniz sizi neden sevdi ya da sevmedi?
• Son işinizdeki en önemli göreviniz neydi?
• Geçmişe dönüp baktığınızda en son işvereninizi nasıl değerlendirirsiniz?
Adayın gelecek hedeflerini anlama odaklı mülakat soruları
• Bu işten neler bekliyorsunuz?
• Mesleki ve kişisel amaçlarınızdan bahseder misiniz? Önümüzdeki 5-10 yıl içinde nereye ulaşmayı hedefliyorsunuz, kendinizi hangi pozisyonda görüyorsunuz?
• Mesleki ve akademik bilgi dağarcığınızı yeni işinizde nasıl geliştirmeyi hedefliyorsunuz?
• Başka bir firma ile görüşme planınız var mı? Varsa hangi firma ile ve en son ne zamana kadar yanıt vermeniz gerekiyor?
• Bizim iş alanımız dışında başka hangi iş alanları ilginizi çekiyor?

Adayın o işyeri ile ne kadar ilgilendiğini anlama amaçlı mülakat soruları
• Niçin bize iş başvurusunda bulundunuz?
• Neden bu iş alanı ile ilgileniyorsunuz?
• Firmamız hakkında neler biliyorsunuz?
• Neden sizi işe alalım?
• Bu işi sizin için ilginç, değerli yapan özellikler nelerdir?
• Başvurduğunuz iş pozisyonunu nasıl tanımlarsınız?
• Bu işe alışmanız, uyum sağlamanız için ne kadar zamana ihtiyaç duyarsınız?
• Yöneticilerinizin nasıl olmasını istersiniz?
• Birlikte çalıştığınız kişileri nasıl yönlendirirsiniz? Nasıl bir yönetici olabilirsiniz?
• Neden bu iş için en uygun aday olduğunuzu düşünüyorsunuz?
• İşyerinizde başarıyı artırmak için neler yapabilirsiniz?
• Bizimle ne kadar zaman çalışabileceğinizi düşünüyorsunuz?
• Diğer şirketlerle karşılaştırıldığında bizim şirketin artı ve eksi yönlerinden bahseder misiniz?

Adayın genel ve uzmanlık bilgilerini ölçmeye yönelik mülakat soruları
• Hangi durum, olay kariyerinize damga vurur?
• Öğrenim hayatınızda uzmanlaşmaya yönelik eğitim aldınız mı?
• Kendi alanınızda neyi severek ya da isteksiz yaparsınız? Neden?
• Şu an başvuru yaptığınız iş alanında eğitiminizin rolü nedir?
• Branşınızı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Adayın uzmanlık alanı dışındaki konular hakkındaki görüşlerini öğrenmeye yönelik mülakat soruları
• Boş zamanlarınızda nelerle ilgilenirsiniz?
• Hangi müzik türünü dinlersiniz?
• Sizce son yüzyılın en önemli buluşu hangisi? Neden?
• Branşınız dışında özel yetenek ve yeterlilikleriniz var mı?

Adayın liderlik özelliklerini ölçmeye yönelik mülakat soruları
• Birlikte çalıştığınız kişilerde hangi özellikleri ararsınız?
• Sizin için hangi durumlarda takım çalışması gereklidir?
• Güçlü veya zayıf takım arkadaşları sizin için hangi özelliklere sahiptirler?
• Hangi liderlik türlerini biliyorsunuz ve siz hangisini tercih ediyorsunuz?
• Nasıl karar verirsiniz?
• Çalışma arkadaşlarınızı nasıl motive edersiniz?
• Hangi durumlarda iş arkadaşınızı işten çıkarırsınız?
• Açık ofis mi, kapalı ofis mi tercih edersiniz? Ofisinizin kapısı açık mı olmalı, kapalı mı olmalıdır?

Davranış Bazlı Mülakat Soruları İçin Nasıl Hazırlık Yapmalı?

Mülakatlar ve mülakat soruları, sadece bir iş başvurusu yapmaktan çok daha fazlasını gerektirmektedirler. Mülakatlarda adayın eğitim başarısı, iş deneyimleri ve başarı öyküleri önemli olduğu kadar, iş görüşmesi süresince görüşmeyi yapan kişilerde uyandırdığı algı da önemlidir. Hatta adayın iletişimsel nitelikleri, neyi nasıl anlattığı, beden dilini nasıl kullandığı, kendine güvenip güvenmediği gibi sorunsallar özgeçmişte yazan niteliklerden daha fazla önem taşır.

davranis-bazli-mulakat-sorulari-hazirlik

Özellikle de belirli niteliklerin ön planda olduğu davranış bazlı mülakat yapılan görüşmelerde davranışsal özellikler ön plandadır. Böyle mülakatlarda iş görüşmesini yapan kişiler, adayların tutum ve davranışlarından onların gelecekteki iş başarılarını, o firmaya neler katabileceklerini tahmin edebilmekteler. Zira insan kaynakları uzmanları beden dili, davranışsal anlatım konularında özel eğitim almışlardır. Bu sayede adayın el, kol hareketleri, oturuş, duruş tarzları, jest ve mimiklerinden kendisine dair mesajlar alınır. Bununla birlikte karakteristik özellikleri gözler önüne serebilecek özel ve sıra dışı sorulara adayların verdikleri yanıtlara göre değerlendirmelerde bulunulur.

Davranış bazlı mülakatlarda sorulması muhtemel mülakat soruları

Mülakatlarda işe alım uzmanları genellikle adayların geçmiş iş öyküleri, o anki ruh hallerine göre gelecekteki iş başarıları konusunda çıkarımlarda bulunurlar. Her mülakatta mutlaka sorulan klasik sorular da vardır, sadece özel yeterlilik, zihinsel ve psikolojik donanım, hazırbulunuşluk gerektiren sıra dışı sorular da bulunmaktadır. Bu sıra dışı sorulara verilen yanıtlar genellikle mülakatın kaderini belirleyici özelliktedirler.

Örneğin “…… konusundan bir süre bahseder misiniz?”, “………… tanımlar mısınız?” gibi sorular davranış bazlı mülakatlarda sıkça kullanılmaktadır. Bu arada sizi teşvik etmek ve daha ayrıntılı olarak konuşmanızı sağlamak adına “O durumda siz neler düşünürdünüz”, “Böyle bir süreçte sizin kararınız ne olurdu?” gibi sorular da yöneltilmektedir. İşte siz bu soruları yanıtlarken aslında işe alım uzmanlarının yanıtlarda tam olarak ne aradığı da önem taşımaktadır.

Davranış bazlı mülakat soruları nasıl yanıtlanmalı?

Mülakatı gerçekleştiren insan kaynakları uzmanları size yönelttikleri düşünce odaklı sorularla daha çok sizin cesaretinizi ve ikna kabiliyetinizi ölçmeye çalışmaktalar. Bu bakımdan kendi potansiyelinizi gösterebilecek özellikte yanıtlar vermeye çalışın. Bununla birlikte çalışma koşullarına ve iş ortamına uyumunuz ve bazı olumsuz şartlarla mücadele yeteneğiniz, disiplin anlayışınız bu sorulara vereceğiniz yanıtlarda gizli olacaktır.

Ayrıca her iş ortamı belli ölçülerde rekabet yetisi gerektirmektedir. Bu sebeple sizin alanınızdaki işlerde mantık çerçevesinde rekabet edebileceğinizi, kriz durumlarını kontrol altında tutabileceğinizi karşınızdakilere hissettirebilmelisiniz. Bunun için de bir lider vasfıyla olay ve durumlara yaklaşırken ayrıntıları kaçırmadan büyük resmi görebilmelisiniz. Zira karakteristik özelliklerinizin, yetilerinizin ölçüldüğü, değerlendirildiği bu mülakatlarda yöneltilen soruların yanıtları birden fazla anlam ifade etmekte, çok farklı açılardan yorumlanabilmektedir.

Davranış bazlı mülakatlara hazırlanma ipuçları

• Mülakat kesinlikle özel olarak hazırlanıp gidilmesi gereken bir görüşmedir. Zira bu görüşmenin sonunda belki de hayalinizdeki işe alınacaksınız. Bu sebeple mülakat öncesinde daha önceki iş yerinizdeki başarınızı, liderliğinizi gösterecek 5-6 tane durum, olay belirleyin. Bunları mutlaka mantıklı bir çerçevede not edin. Örneğin durum neydi, bu durumda sizin pozisyonunuz neydi, nasıl sonuçlandı, ne kadar sürdü gibi soruların yanıtlarına hakim olun. Ancak bunları belirlerken sizin yeteneklerinizi, işverene çekici gelebilecek kendinize has özellikleri yansıtmasına ve tabiî ki gerçek olmasına özen gösterin.

• Mülakat esnasında çekingen, özgüvensiz, kaygılı bir tutum sergilemekten kaçının. Aksine mülakat öncesinde sizin iş yaşamınızdaki en başarılı olduğunuz anları, en güçlü yönlerinizi düşünün.

• Mülakata hazırlanırken aklınızdan çıkarmamanız gereken hususlardan birisi; mülakatın % 50 ihtimalle tamamen başarılı geçeceğidir. Bir diğer alternatif olarak da mülakatın başarısız, talihsiz başlayabileceği, ancak kesinlikle başarıyla sonlanacağı şeklinde düşünce edinmelisiniz. İşte bu düşüncenin hakim olduğu adaylar, sorulara da daha pozitif yaklaşacakları için olumlu geçme ihtimali yüksektir.

• Yanıtlarınızı sadece bir alana odaklamak yerine, birkaç alternatifli olarak tasarlayın. Zira sizden tam olarak ne istendiğini ancak insan kaynakları uzmanlarıyla tanıştıktan sonra anlayabilirsiniz. Sorulara verdiğiniz yanıtlar da yanıtları verme biçiminiz de karşınızdaki kişilere göre değişiklik gösterebilmelidir.

• Yanıtlarınızda kullandığınız örneklerin olabildiğince güncel olmasına özen gösterin. 10 yıl öncesinde çalıştığınız firmadaki deneyiminizden çok, en son çalıştığınız ya da son dönemde çalıştığınız şirketlerdeki örnekler daha etkileyici olacaktır.

Uzun Süreli İşsizlikten Sonra Yeni Bir İş Görüşmesine Hazırlanma

Yaşam içinde aslında pek de beklenmedik olaylar, durumlarla karşılaşmak mümkündür. Öğrenim süresince pek çok kişi mezuniyetin ardından hemen iyi bir iş bulacağını ve okul bittikten sonra hiç parasız kalmayacağını düşünür. Şanslı bir azınlık için bu durum gerçekten böyle gerçekleşebilir. Ancak özellikle ülkemizdeki mezunların çoğunluğu için bu durum çok farklı gelişir. Zira üniversite hayatı başarıyla biter, ancak başvurulan pek çok şirketten olumlu yanıt, hatta hiç yanıt gelmez. Mezuniyet sonrasında çoğu kez uzun süreli bir işsizlik yaşanır. Başka bir durumda uzun süredir çalışmakta olunan iş yerinden her hangi bir sebeple ayrılan kişi, beklediğinden çok daha uzun zaman işsiz kalabilmektedir. Böyle durumlarda evde oturup iş ilanlarını takip etmek, firmaları dolaşıp iş aramak belli bir zaman sonra kişiyi yorar. Bu arayış, bekleyiş kişiyi ümitsizlik içine düşürdüğünden belli bir zaman sonra özgüven de zedelenir ve dolayısıyla yeni işler için heves, istek azalır ya da kalmaz. Bu olumsuz duruma düşmemek ve her an yeni bir iş görüşmesine hazırlıklı olmak için bazı önerilere uymakta fayda vardır.

uzun-sureli-issizlikten-sonra-yeni-bir-is-gorusmesine-hazirlanma

Uzun Süreli İşsizlikten Sonra Yeni Bir İş Görüşmesine Hazırlanma

  • Neden uzun süredir işsiz olduğunuz konusunda kendinize karşı dürüst davranın

Bir kişi iş bulamadığında ya da çok sevdiği işinden kovulduğunda genellikle işverenin suçlu, hatalı olduğunu düşünme eğilimindedir. Böyle düşünmek kısa süreli de olsa bireyi rahatlatır. Ancak bu düşünce tarzı aslında gerçeği inkardan başka bir şey değildir. Hiçbir işveren kendisine, şirketine faydalı olan bir çalışanını kaybetmek istemez ve istisnalar hariç genellikle işten çıkarılmaların geçerli bir sebebi vardır. Öncelikle bu işsizlik sürecinde sizin de payınız olduğunu, bir şeyleri hatalı yapmış olabileceğinizi kabul ederek kendinize karşı dürüst davranın. İşsiz kaldığınız süre içinde kendi kendinize düşündüğünüzde hatanın sizde olduğu kararına vardıysanız, bu sorunu çözmeniz kolay olacaktır. Kendinizde hatalı bulduğunuz davranış ve tutumları belirleyip onlardan kurtulma, vazgeçme amaçlı zihinsel çalışmalar yapabilirsiniz. Hatayı belirlediğiniz andan itibaren çözmeniz, düzeltmeniz de kolaylaşacaktır. Zira her şey hataların sorumluluğunu almakla yeniden başlayacaktır. Negatif ya da eksik yönlerinizi törpülemeye, tamamlamaya çalışın ve bir sonraki iş görüşmesine bunlardan kurtulmuş olarak gidin.

  • İşsiz kalmanızın gerçek nedenini doğru algılayın

İşten ayrılmanızın ya da atılmanızın nedeni tamamen size bağlı ya da sizden bağımsız olabilir. Örneğin iş yeriniz küçülmeye gidiyor ve sizin çalıştığınız departmanda elemana ihtiyaç kalmamış olabilir. Siz sadece yanlış zamanda yanlış yerde çalıştığınız için işsiz kalmış olabilirsiniz. Sizinle ilgili olmayan bir sebepten dolayı işsiz kalmak, sizin için çok sinir bozucu olabilir. Böyle bir durumda yapabileceğiniz hiçbir şey yoktur. Sadece yeni işler aramaya devam edin ve bu süreyi sizin için hem zihinsel hem de performans açısından yararlı geçirmeye çalışın. Bu iş arama sürecinde sizi geliştirecek, niteliklerinizi artıracak kurs ve seminerlere katılarak hem özgeçmişinizi zenginleştirebilir hem de özgüveninizi pekiştirebilirsiniz. Bu sayede bir sonraki iş görüşmesine çok daha güçlü ve pozitif olarak katılırsınız.

  • Ayrıldığınız işin sizin için doğru bir iş olup olmadığını düşünün

Bir süredir çalıştığınız işten atılmış ve uzun süredir işsiz olabilirsiniz. Çalışmadığınız bu süreyi neden işsiz kaldığınızı düşünerek ve bir sonraki işinizde nasıl daha başarılı olabileceğinize kafa yorarak geçirmelisiniz. Örneğin en son ayrılmak durumunda kaldığınız iş, sizin niteliklerinize, yetilerinize uygun bir iş miydi sorusu bu aşamada çok önemlidir. Siz elinizden gelenin en iyisini yapmaya çalışmış olabilirsiniz. Ancak iş sizin yetilerinizi aşan nitelikler gerektiriyorsa ve bu işverenler tarafından fark edildiyse başarısız olup işten atılmış olmanız normaldir. Bu bağlamda size verilen işleri zamanında eksiksiz olarak yetiştirebiliyor muydunuz, çalıştığınız departmana ne kadar faydalı oluyordunuz gibi hususların düşünülüp akılcı yanıtlar bulunmalıdır. Objektif olarak baktığınızda o işte gerektiği kadar başarılı olamadığınıza karar verirseniz, bundan sonraki iş başvurularınızda başka alanlara yönelmenizde fayda vardır. Zira sizin niteliklerinize uygun olan işlerde daha başarılı olabileceğinizi ve bu sayede uzun süre aynı iş yerinde çalışabileceğinizi unutmayın. Böylelikle iş görüşmelerinde de kendinizi daha net ifade edebilir, o iş için en uygun kişinin siz olduğunuz konusunda ikna edebilirsiniz. Çünkü karşınızdakini her hangi bir konuda ikna edebilmeniz için öncelikle sizin o konuda ikna olmuş olmanız gerekir.

  • İş görüşmenizde neden işsiz kaldığınız sorulduğunda ne yanıt vereceğinizi bilin

Neredeyse her mülakatta adaya bir önceki işinden neden ayrıldığı, kendisinin mi ayrıldığı yoksa işten mi çıkarıldığı soruları yöneltilir. Bu soruya yanıt verirken öncelikle aklınızdan çıkarmamanız gereken husus, dürüstlüktür. Zira en son nerede çalıştığınız özgeçmişinizde yer aldığı için işverenin bunu öğrenmesi hiç de zor olmayacaktır. Ayrıca dürüst olursanız gelecekte her hangi bir konuda kaygı duymanıza gerek kalmaz. Bir önceki işinizden ayrılma sebebiniz her ne olursa olsun utanmadan, tereddüde düşmeden, kin ya da suçluluk hissetmeden gerçekçi bir şekilde yanıt verin. Bu sizin özgüveninizi, ne kadar net ve açık olduğunuzu göstereceği için, belki de beklenmedik derecede olumlu etki yaratacaktır.